Bulkdrinken

Goed hydrateren is van levensbelang

Onze overgrootoervoorvaders en -moeders deden het al. Bulkdrinken. Van water dan, want ‘back in the days’ was er nog geen bier en wijn enzo. Áls ze al met hun stam in de buurt van drinkbaar water leefden, had je best nog wel mazzel. Veel vaker kwam het voor dat stammen een heel stuk moesten lopen voordat ze bij water waren om te drinken, slimme kruiken waarin je water langer goed kon houden, bestond ook niet. In een keer dronken ze dan een grote hoeveelheid water en een dag of twee later liepen ze er nog een keer heen, voor een nieuwe voorraad.

In al die duizenden jaren is ons lichaam is amper anders als in de oertijd. Ons lichaam kan uitstekend overweg met het groter hoeveelheden water in één keer. Als het maar niet koelkast-koud is (of nog kouder). Gelukkig hadden ze dat probleem niet, in de oertijd.

Het grote voordeel van veel water ineens drinken is dat het vocht ook tot in de kleinste cellen van je lichaam komt, ook die van de huid en spieren. Als je steeds kleine beetjes drinkt komt het vocht niet zo ver je lichaam in. Weet dat, als je weer eens iemand met een schandalig duur flesje water in de hand ziet lopen.

Je lichaam optimaal voeden

Je lichaam optimaal voeden

Per dag en per 30 kilo lichaamsgewicht heb je ongeveer een liter water nodig. Weeg je meer dan 90kilo, drink dan niet meer dan 3 liter. Dat is echt het maximum.

Van veel vrouwen met wie ik werk, hoor ik dat ze het lastig vinden om voldoende water te drinken.

Vandaar hierbij meteen maar een paar tips:

Begin in de ochtend
‘s nachts verliest je lichaam tot wel 2 liter vocht, dus het is heel slim om ‘s morgens te beginnen met een paar glazen kraanwater. Je komt toch langs de wastafel. Zet daar eens een groot glas neer en drink vóór je de badkamer uitloopt na toiletbezoek éérst een vol glas (liefst lauwwarm) water Zo, die heb je al binnen. Loop dan de slaapkamers van je kinderen langs om ze wakker te maken, regel wat je te regelen hebt. Na het ontbijt poets je tanden en drink je voor je naar beneden gaat nóg een groot glas water. Nogmaals, liefst lauwwarm, omdat je lichaam daar niet van ‘schrikt’ en daar krijg je ook geen maag- of slikkramp van.

Ach en beneden in de keuken heb je vast ook een glas bij de hand… Idem

Hoppa, die eerste liter is binnen! Nog voor je dag goed en wel begonnen is. Het voordeel van vóór je ontbijt veel ineens drinken is dat je meteen een stuk minder trek hebt.

In de loop van de ochtend neem je nog even de tijd om ergens een of twee glazen achter elkaar leeg te drinken. In de middag doe je dat ook en ‘s avonds, als je kinderen in bed liggen (of huiswerk maken of zitten te gamen) kruip jij lekker in de bank met een potje (kruiden)thee. Zónder suiker of zoetjes natuurlijk. Helemaal voor jou alleen!

Thee is de ideale oplossing. Bij de hoeveelheid soorten en smaakjes zit er vast een bij die je lekker vindt. Daarbij is het vooral bij warmte een ideale ‘afkoeler’. De hitte van de thee zorgt immers voor een tijdelijke verhoging van je lichaamstemperatuur, waardoor je lichaam reageert met transpireren en je ‘inwendige thermostaat’ omlaag en je juist afkoelt.

Na een paar dagen merk je al dat je lichaam hier veel beter op reageert dan dat je de hele dag maar aan een flesje lurkt.
Weet je, het hoeft ook niet iedere dag de hele dag. Maar op deze manier hoef je niet de hele dag in je achterhoofd dat zinnetje: “ik moet nog 3 flesjes leegdrinken” horen fluisteren.

Kort samengevat:

  • Begin de dag met 2 glazen water (nooit koud drinken, liefs op lichaamstemperatuur of op zijn minst op kamertemperatuur).
  • Drink in korte tijd veel ipv de hele dag door. Gebruik een grote drinkfles!
  • Drink een half uur voor en na het eten niet.

Per dag plm. 1 liter water per 30 kilo lichaamsgewicht

Drink tussen de maaltijden door en niet tijdens de maaltijd, zónde van de goede voedingsnutriënten die je met veel vocht versneld doorspoelt en waar je lichaam niets meer aan heeft. Gebruik een grote drinkfles, dan hou je zicht op de hoeveelheid die je binnenkrijgt.

Vaste tijden

Spreek met jezelf vaste tijden af waarop je een paar grote glazen of een flesje van 0,5 liter op wilt hebben. Drink bijvoorbeeld direct na het opstaan en direct na het tanden poetsen een glas water.

Pimp je water

Pimp je water met vers fruit en/of kruiden: Voeg in stukken gesneden fruit, kruiden (colakruid, munt, salie, etc.), kaneelstokje, gember, waar je maar zin in hebt!

Warm water

Drink warm water in de winter! In de winter is water drinken niet zo aantrekkelijk als in de zomer. Waarom dan niet gewoon warm water drinken? Geen theezakje in je warme water gooien, maar gewoon zo drinken. Nog lekker ook!

Voordelen van bulkdrinken

  • Een mooiere huid omdat gifstoffen uit je lichaam worden gespoeld
  • beter werkend lymfesysteem (afvalstoffen ophaaldienst)
  • Het voorkomen van kramp in je spieren en helpt tegen pijnlijke gewrichten
  • Behoud van een gezonde vochtbalans
  • Een vol gevoel, als je meer water in één keer drinkt
  • Een betere focus

Kom je er niet helemaal uit en wil je meer voeding- en leefstijladvies? Maak dan een afspraak met me (via mijn online agenda hieronder) en meld je hieronder dan aan voor mijn zondagochtend-inspiratiemail (ook hieronder).

marielle van tienen happy healthcare

Marielle van Tienen

Specialist Vrouwen- en Borstgezondheid, Therapeut Manuele Lymfedrainage, Lichaamsthermograaf bij Happy Healthcare

Biedt Manuele Lymfedrainagetherapie, Thermografie en (leefstijl)advies om je (borst)gezondheid te optimaliseren en biedt hulp bij hormoon- en voedingsproblemen.

Dysbiose, Leaky Gut en Prikkelbaredarmsyndroom

DYSBIOSE door een disbalans in je darmflora

Vaak is een onevenwichtige darmflora de oorzaak van fysieke én mentale problemen. Voor mij met orthomoleculaire en homeopathische achtergrond is dit logisch, maar ik merk dat de benadering voor veel van mijn cliënten nieuw is. In de eerste plaats komen ze bij mij voor de behandeling van een fysiek probleem. Maar soms stel ik daarbij ook een niet-fysiek probleem vast, zoals mentale vermoeidheid, een laag geluksgevoel, of zelfs een (bijna) aanwezige depressie of burn-out.

Aan de basis ligt vaak een disbalans in de darmflora. Om de sterke link tussen de darmflora en het lichamelijke en mentale aspect te duiden, lees je hieronder over de meestvoorkomende aandoeningen die gelinkt kunnen worden aan de darmen. Ik start met dysbiose, de eerste stap van de leaky gut.

Wat is dysbiose?

Dysbiose is een aandoening waarbij het evenwicht tussen je darmbacteriën zo verstoord is dat de ziekmakende bacteriën de bovenhand nemen en enzymen produceren die je darmslijmvlies beschadigen. Dat darmslijmvlies beschermt je darmwand. Als het beschadigd raakt, dan wordt je darmwand doorlaatbaarder en kunnen schadelijke stoffen zo in je bloedvaten terechtkomen. Behandel je dysbiose niet, dan kan dat uiteindelijk leiden tot een lekkende darmwand (leaky gut).

Wat zijn de symptomen van dysbiose?

Bij dysbiose heb je vaak last van een regelmatig terugkerend opgeblazen gevoel. Je ziekmakende darmbacteriën in je dikke darm doen onverteerbare voedingsstoffen fermenteren waarbij er veel gas ontstaat. Daarnaast kunnen hoofdpijn, buikpijn, vermoeidheid, huidproblemen en een verlaagde weerstand symptomen van dysbiose zijn. Een stoelgangonderzoek is de enige manier om onomstotelijk vast te stellen of je dysbiose hebt.

Wat zijn de oorzaken van dysbiose?

Dysbiose kan veel oorzaken hebben. Als er te veel onverteerbare voedingsstoffen zoals trage koolhydraten en vezels in je darmen aanwezig zijn, kan je darmflora uit balans raken en bestaat de kans op dysbiose. Ook een overmatig gebruik van breedspectrumantibiotica kan aan de basis van dysbiose liggen. Die antibiotica maken geen onderscheid tussen goede en slechte darmbacteriën waardoor ze ook goede darmbacteriën vernietigen en zo je darm kwetsbaar maken. Daarnaast kan dysbiose het gevolg zijn van:

  • constipatie
  • indigestie
  • te weinig maagzuur
  • te veel lucht in je darmen
  • darminfecties
  • overmatig alcoholgebruik
  • een overmatig inname van geraffineerde suiker, vet en dierlijke eiwitten
  • een voedselvergiftiging
  • een bestralingstherapie
  • stress

Wat doen als je dysbiose hebt?

Dysbiose is een probleem dat je niet mag negeren. Door het op tijd te behandelen kun je ergere darmaandoeningen zoals leaky gut voorkomen. In de meeste gevallen is je lichaam sterk genoeg om zelf van dysbiose te herstellen. Je spijsverteringsstelsel vindt meestal een oplossing voor de disbalans in je darmflora. Wil je Moeder Natuur een handje helpen bij het genezingsproces? Dat kan onder meer door vezels en trage koolhydraten te weren uit je dieet en probioticasupplementen te nemen.


LEAKY GUT: een gevolg van een onevenwichtige darmflora

Als behandelaar ga ik uit van een holistische visie: in ons lichaam is alles met elkaar verbonden en heeft alles invloed op elkaar. Elk lichaamsdeel communiceert direct of indirect met alle andere lichaamsdelen.

Wat is leaky gut?

Leaky gut, of in het Nederlands: een lekkende darm, is een zeer beeldende naam voor een van de meest voorkomende aandoeningen als gevolg van een onevenwichtige darmflora. Het slijmvlies aan de binnenkant van je darmwand fungeert als een soort buffer. Bij een leaky gut is de werking van je darmwand aangetast omdat dat slijmvlies is beschadigd. Het gevolg is grotere en ongewenste permeabiliteit (doorlaatbaarheid) van je darmwand waardoor ook onverteerde voedingsstoffen, bacteriën, parasieten, schimmels en virussen via je darmwand in je bloed terechtkomen.

Wat zijn de symptomen van leaky gut?

Je ziekmakende darmbacteriën produceren toxines. Bij leaky gut komen die toxines in grote hoeveelheden in je bloedbaan terecht. Je lever kan ze niet meer afbreken en de toxines blijven door je lichaam circuleren. Als je lymfesysteem deze niet voldoende snel kan afvoeren, treedt je immuunsysteem actiever in werking en ontwikkel je allerlei ontstekingen. Hechten die toxines zich vast aan je huid of je gewrichten, dan veroorzaken ze auto-immuunziektes, gewrichtspijnen, felle hoofdpijn, erge vermoeidheid, een verlaagd concentratievermogen, spijsverteringsproblemen, astma, gewichtstoename, sinusitis en depressie.

Bovendien kunnen ook voedselintoleranties het gevolg zijn van leaky gut. Als er onverteerde proteïnen (eiwitten) of vetten door je darmwand in je bloedbaan terechtkomen, kunnen die een allergische reactie veroorzaken die zich uit in symptomen zoals hierboven beschreven.

Wat zijn de oorzaken van leaky gut?

Leaky gut is bijna altijd het gevolg van een slecht (of niet) behandelde dysbiose. Alle oorzaken die tot dysbiose kunnen leiden (lees hierboven), ook kunnen leiden tot leaky gut. Ook specifieke medicatie, een overgevoeligheid voor bepaalde voedingsstoffen zoals gluten of zuivel, een vitaminetekort, en hormoonpreparaten zoals de anticonceptiepil kunnen bijdragen aan leaky gut.

Wat doen als je leaky gut hebt?

De behandeling van leaky gut vergt een lange adem. Het kost tijd en een aangepast voedingspatroon. Het is belangrijk om je darmflora weer in balans te brengen en je darmwand de tijd te geven om te herstellen. Omdat leaky gut zoveel verschillende oorzaken kan hebben, bestaat er geen one fits all-behandeling. Je kunt het genezingsproces versnellen met een doelgerichte (orthomoleculaire) leefstijlcoaching en lymfedrainage van met name het buikgebied, waarbij de doorbloeding lymfeafvoer van de darmen centraal staan. Als je darmen beter kunnen werken, kunnen ze meer weerstand bieden tegen indringers. Je darmwand herstelt zich sneller en je zenuwen kunnen je hele darmsysteem beter aansturen.

Voor voedingstips verwijs ik je graag naar mijn blog over gezonde voeding voor je darmen. Bij leaky gut beveel ik aanvullend nog voeding en/of supplementen aan, afgestemd op jouw behoefte. Er bestaat immers geen one size fits all remedie.


Het PRIKKELBAREDARMSYNDROOM, er is heus wel iets aan te doen!

Weet je dat sommige cliënten al zo lang darmproblemen hebben, dat ze ervan uitgaan dat het bij hun leven hoort? Zo zonde… Een verstoorde dysbiose (disbalans in je darmflora) kan wel degelijk herstellen. Alles begint ermee dat je beseft dat een bepaalde symptomen -lichamelijk of mentaal- gelinkt zijn aan je darmen.

Wat is het prikkelbaredarmsyndroom?

Bij het prikkelbaredarmsyndroom (ook wel spastische darm genoemd) zijn de zenuwen rond je dikke darm hypergevoelig. En dat vertaalt zich in buikpijn, een verandering in de frequentie en vorm van je ontlasting en een opgeblazen gevoel, flatulentie, boeren, vermoeidheid, misselijkheid en spijsverteringsproblemen.

Wat zijn de symptomen van het prikkelbaredarmsyndroom?

Het prikkelbaredarmsyndroom is lastig te diagnosticeren is. Er zijn geen expliciete klachten die duidelijk wijzen op het prikkelbaredarmsyndroom. De symptomen zijn vaak vaag en kunnen evengoed op een ander darmprobleem wijzen. Een darmonderzoek brengt daarbij ook geen duidelijkheid, omdat je darmen er bij het prikkelbaredarmsyndroom heel normaal uitzien.

Als je gedurende drie maanden, minstens drie dagen per maand buikpijn hebt, en je meer dan drie keer per dag -of minder dan drie keer per weekontlasting krijgt, is de kans groot dat je het prikkelbaredarmsyndroom hebt.

Wat zijn de oorzaken van het prikkelbaredarmsyndroom?

Ook naar de oorzaak is het gissen. Wel staat vast dat het een functionele stoornis is in de dikke darm. Minder bewegende darmen als gevolg van een operatie, ontsteking of valpartij kunnen aan de basis liggen. Maar ook een blokkering van je bekken, wervelkolom of schedel. Andere wetenschappers zien het prikkelbaredarmsyndroom ook als gevolg van plotse toename van stress of aan een lactose-intolerantie. Ook zou de aandoening erfelijk kunnen zijn. Kortom; de wetenschap is verdeeld. Je zult er maar mee zitten…

Wat te doen als je het prikkelbaredarmsyndroom hebt?

Algemeen wordt aangenomen dat je van een prikkelbaredarmsyndroom niet kunt genezen. Er zijn wel behandelingen die ervoor zorgen dat je klachten verminderen. Een leefstijl met een gezond en aangepast voedingspatroon, ontspanning en voldoende milde beweging staat daarbij centraal.

Het valt op dat veel mensen met het prikkelbaredarmsyndroom overgevoelig zijn voor koolhydraten. De eerste stap is dus achterhalen welke koolhydraten problemen opleveren en die dan uit je dieet weren. Ik raad weleens aan om te starten met een FODMAP-dieet. De letters in de naam staan voor Fermenteerbare Oligosachariden (fructanen en galactanen), Disachariden (lactose), Monosachariden (fructose) en (And) Polyolen (suikeralcoholen). Dat zijn koolhydraten die veel mensen met het prikkelbaredarmsyndroom slecht of niet kunnen opnemen.

Het FODMAP-dieet omvat twee grote fasen:

  1. Eliminatiefase: alle FODMAP-rijke voedingsmiddelen worden geschrapt gedurende 4 tot 8 weken.
  2. Herintroductiefase: de FODMAP-rijke voedingsmiddelen worden geleidelijk aan en per groep geïntroduceerd en de persoonlijke triggers en tolerantiegrenzen worden onderzocht. Deze fase duurt minimaal 8 tot 12 weken.
  3. Stabilisatiefase: De persoonlijke FODMAP-triggers worden geëlimineerd, rekening houdend met de eigen tolerantieniveaus.

Een FODMAP-dieet is nogal ingrijpend. Daarom raad ik je aan om er niet alleen aan te beginnen, maar je goed te laten begeleiden.

Vermijd stress

Naast aandacht voor je voeding verminderen je klachten ook door je meer en beter te ontspannen. Er bestaan heel wat goede ontspanningstechnieken om je stressniveau te laten dalen en zo minder last te hebben van je prikkelbare darmen. Vind je het lastig dit zelf uit te zoeken, boek dan eens een zachte ontspannende lymfedrainagemassage.

En natuurlijk kun je ook medicatie nemen om je ontlasting te stimuleren. Ook hier geldt weer; laat je goed begeleiden. Stap niet zomaar naar de apotheek of drogist voor een laxantia. Vind je het prettiger om door mij behandeld te worden? Onderaan élke pagina in mijn website (ook deze, scroll maar eens door) kun je zelf een afspraak in mijn agenda zetten. Dan gaan we één op één aan de slag met een maatwerktraject om jouw leefstijl aan te passen en je dysbioseklachten te verminderen. Een thermografisch onderzoek kan deel uitmaken van het onderzoeken naar de mate van verstoring in je buik.

De moraal van het verhaal

Je hoeft je niet ellendig te voelen door darm-/buikklachten.

Voeding, beweging en ontspanning hebben grote invloed op de vermindering van de ziektelast. Hoe eerder je ermee start, hoe groter het effect! Je zult merken dat je met manuele lymfedrainage grote effecten kunt bereiken in ontspanning en pijnbeleving. Wil je zelf alvast aan de slag voor een betere beheersing van darmklachten? Kijk eens of je onderstaande tips kunt toepassen:

  • Ontspan, zorg voor minder stress.
  • Beweeg! Een uurtje per week als je verder de hele dag zit, is niet genoeg!
  • Krachttraining (20%) afwisselen met een milde duursport (80%) als wandelen of ontspannen zwemmen.
  • Eet zoveel mogelijk zoals onze voorouders dat ook deden (80% groenten, 10% dierlijk, 10% gezonde vetten) en besteed zelf tijd aan het bereiden van je eten (=ontspanning).
  • Probeer af te vallen als je te zwaar bent. Als je eet zoals onze voorouders aten, dan is dat een logisch gevolg. Ga onder geen beding ‘een dieet’ aan.
  • Ondersteun je lichaam met de juiste voeding, of wanneer nodig met een goed supplement. Zoek hiervoor contact met mijn of met een collega-professional.

Kom je er niet helemaal uit en wil je meer voeding- en leefstijladvies? Maak dan een afspraak met me (via mijn online agenda hieronder) en meld je hieronder dan aan voor mijn zondagochtend-inspiratiemail (ook hieronder).

marielle van tienen happy healthcare

Marielle van Tienen

Specialist Vrouwen- en Borstgezondheid, Therapeut Manuele Lymfedrainage, Lichaamsthermograaf bij Happy Healthcare

Biedt Manuele Lymfedrainagetherapie, Thermografie en (leefstijl)advies om je (borst)gezondheid te optimaliseren en biedt hulp bij hormoon- en voedingsproblemen.

Lipoedeem

Lipoedeem wordt eigenlijk gespeld als lipo-oedeem en betekent ‘vetzwelling’. Het staat ook bekend als syndroom. De vetcellen zijn wel in staat vet en vocht in zich op te nemen, maar kunnen het niet meer afvoeren. Vandaar de naam lipoedeem.

Deze chronische aandoening van het vetweefsel wordt vaak niet, of op zijn best veel te laat gediagnosticeerd. Het treft bijna altijd vrouwen en wordt meestal pas zichtbaar na extreme hormoonschommelingen zoals puberteit, zwangerschap en overgang.

Grote hoeveelheden subcutaan (=onderhuids) vet hoopt zich op rondom de heupen, dijen, knieën en onderbenen. Minder vaak zijn (ook) de armen aangedaan. Kenmerkend voor lipoedeem is de symmetrie: het manifesteert zich aan beide zijden waarbij de enkels/voeten en polsen/handen slank zijn. Dit in tegenstelling tot lymfoedeem, dat zich ook aan één been of één arm kan voordoen en waarbij handen en voeten ook aangedaan zijn.

Tijdens een thermografisch onderzoek waarbij ook armen en benen in beeld komen, is vaak goed zichtbaar dat sprake is van lipoedeem. De temperatuurpatronen zijn significant anders. Al moeten vooral de symptomen die vrouwen beschrijven voor elke zorgverlener een ‘red flag’ zijn dat er sprake is van lipoedeem in plaats van lymfoedeem, obesitas of ‘gewoon’ overgewicht.

Hoe ontstaat lipoedeem

De oorzaak is (nog) niet bekend. Mogelijk spelen erfelijke factoren een rol. Op dit moment lijken de volgende factoren een rol te spelen bij het ontstaan van lipoedeem:

  • Hormonale disbalans
  • Chronische fysieke of mentale stress
  • Overgewicht
  • Teveel of verkeerd eten
  • Te weinig spierarbeid en/of te lang zitten of staan
  • Bestaand lymf- of veneus oedeem

Omdat de symptomen vaak ontstaan na puberteit, zwangerschap en overgang, is duidelijk dat disbalans van vrouwelijke hormonen een rol speelt. Door de continue stress van lipoedeem op het lichaam, raakt de hormoonhuishouding steeds verder uit balans, waardoor de kans op ontstaan en verergering alleen maar groter wordt. Een vicieuze cirkel dus.

De vetcellen blokkeren na verloop van tijd de lymfevaten die cruciaal zijn voor je vochthuishouding en je immuunsysteem. Doordat lipoedeem de goede afvoer van lymfevocht in de weg staat, ontstaat lymfe-oedeem (ophoping van lymfevocht).

Lymfoedeem veroorzaakt geen lipoedeem, maar bij lipoedeem kan wel lymfoedeem ontstaan. Dan spreek je van lipolymfoedeem.

Door lipoedeem is vaak ook sprake van een minder sterk bewegingsapparaat: banden van enkels, voeten en knieën zijn zwak, er is vaak verminderde spierkracht en het ondersteunende bindweefsel is slapper. Als lipoedeem niet juist behandeld wordt, kan het leiden tot chronische infectie, slechte wondheling, fibrose (littekenachtig weefsel) en verharde huid op de aangedane lichaamsdelen.

De oorzaak, maar ook de gevolgen, van lipoedeem kunnen zowel fysiek als psychisch van aard zijn. Het is een vicieuze cirkel van chronische fysieke klachten, de mate van onbegrip van de sociale omgeving, de mate van onbegrip bij medici, de extreme maatregelen die vrouwen nemen om ‘af te willen vallen’ met alle gevolgen vandien voor het metabolisme, het ‘fat-shamen’ van de maatschappij, de voor de buitenwereld onzichtbare extreme fysieke pijn. Chronische stress zorgt voor problemen in de hormoonhuishouding, waardoor niet alleen lipoedeem, maar ook aandoeningen als diabetes, vermoeidheid, overgewicht, onvruchtbaarheid, etc. steeds prominenter actief worden. Vergeet dan ook niet de stress die ontstaat als je elk jaar weer je zorgbijdrage kwijt bent aan specialistenbezoeken die je geen voordeel in ziektelast opleveren. Of van de continue zoektocht naar steeds nieuwe passende en lekker zittende kleding. Wat dat niet kost! De maat van je bovenlichaam kan 40 zijn, terwijl je voor je onderlichaam zomaar maat 48 of 54 nodig kan hebben. Ik zei toch, een vicieuze cirkel.

In de praktijk zie je dat veel vrouwen niet alleen lipoedeem hebben, maar dat zij ook lijden aan andere aandoeningen als overgewicht, obesitas, diabetes. 70% tot 80% van de lipoedeempatiënten zou overgewicht hebben. Ook hartklachten en veneus oedeem (vocht dat zich ophoopt door een slecht functionerende bloedcirculatie) komt geregeld voor. Door complexiteit van factoren kan het stellen van de diagnose soms lastig zijn. Maar niet onmogelijk! Vaak wordt de diagnose niet of onjuist gesteld waardoor vrouwen bijvoorbeeld vetzucht wordt aangepraat en allerhande diëten worden geadviseerd zonder resultaat. Daarom is een correcte diagnose de eerste stap naar een goede behandeling.

De basis is voor iedereen hetzelfde; om een gezond lichaam na te streven moet je leren volwaardige voeding te herkennen en te kiezen. Calorische inname is daarbij ondergeschikt. Jammer genoeg zal een arts je doorverwijzen naar een diëtiste die zich beperkt tot calorie-inname en calorieverbruik. Het is belangrijk om volwaardige voedingsmiddelen te eten, met de juiste voedingsstoffen om goed te kunnen functioneren. En dat betekent voornamelijk dat je voorbewerkt voedsel, lightproducten, eigenlijk alles in zakjes, pakjes en potjes, links moet laten liggen en zelf weer aan de bak moet in de keuken, zoals je moeder’s moeder ook deed. Geen sinecure in de huidige maatschappij, ga er maar aanstaan, naast je werk, je gezin, je vrienden, je sport, óók nog tijd besteden aan uitzoeken en bereiden van volwaardige, creatieve en smakelijke maaltijden.

Spieren die worden gebruikt, hebben brandstof/energie nodig. Die energie komt uit voeding, of uit de vetvoorraad. Als je spieren weinig worden gebruikt, neemt de spiermassa en daarmee de spierkracht af. Bij lang zitten worden spieren weinig gebruikt. Bij lang staan ook! Lipoedeempatiënten hebben gemiddeld 30% minder spierkracht, wat weer leidt tot inactiviteit. Je lymfsysteem is volledig afhankelijk van de beweging van je spieren om vocht af te voeren. Door afname van beweging bestaat het risico dat je veneus oedeem en/of lymfoedeem ontwikkelt. Ga er maar aanstaan; voldoende bewegen als je benen zo zwaar aanvoelen als betonnen palen waaromheen prikkeldraad wordt strakgetrokken… Herken je een nieuwe vicieuze cirkel?

Minder spierkracht leidt tot afname van de pompfunctie van het lymfsysteem. Je lichaam zet meer vet af in het weefsel waar de lymfestroom vertraagd is. Hierdoor verergert het lipoedeem; je komt in een negatieve spiraal.

Hoe herken je het?

  • Lipoedeem wordt meestal zichtbaar aan het eind van de puberteit en dan vooral aan de onderbenen, binnenkant van de knieën, dijen, heupen, buik en soms ook aan de onder- en bovenarmen.
  • Opvallend is het ontbreken van zwelling aan de hand- en voetrug en zijn de polsen en enkels vaak slank. Bij lipoedeem voelt de huid in de eerste jaren zacht aan, maar in de loop der tijd kunnen veranderingen in het onderhuidse vetweefsel optreden. De vetcellen bij lipoedeem zijn vergroot en kunnen een dubbele kern hebben. Deze vergrote vetcellen trekken vocht aan en kunnen dit niet meer afvoeren. Door dit (lymf)oedeem ontstaat zwelling. De huid wordt stugger en onregelmatiger, vooral als er sprake is van overgewicht.
  • Bij andere vormen van oedeem kun je deukjes in de huid drukken (pitting oedeem), bij lipoedeem kan dit niet. Wel ontstaan fijne putjes (cellulitis / sinaasappelhuid). Door een verhoogde kwetsbaarheid van de haarvaatjes in het vetweefsel ontstaan gemakkelijker bloeduitstortingen.
lipoedeem happy healthcare

Pijn onderscheidt lipoedeem van lymfoedeem. Pijn komt bij lymfoedeem weinig voor.

  • Vrijwel alle patiënten ervaren een pijnlijk, gezwollen gevoel in het aangedane deel van de benen. De huid, vooral van de scheenbenen is erg gevoelig voor druk van buitenaf (zoals bij het dragen van steunkousen).
  • Een koud gevoel, voornamelijk van de onderbenen, enkels en voeten, wordt ook vaak ervaren. In de loop van de dag nemen de oedeemklachten toe, vooral bij warmte.
  • Patiënten ervaren ook moeheid, wat lichamelijke inspanning bemoeilijkt.
  • Na lang staan en/of zitten kan aan het eind van de dag enige zwelling van de voeten optreden. Dit kan wijzen op een beginnend, bijkomend veneus of lymfoedeem. Als bij hoog leggen van de voeten de zwelling niet afneemt is er sprake van lipoedeem. Bij alléén veneus of lymfoedeem neemt dat juist wel af. Langer bestaand lipoedeem en overgewicht belasten de gewrichten extra. Daardoor komen voet-, knie- en heupklachten bij lipoedeem vaker voor.

Wat kun je eraan doen?

  • Let op voor het ontstaan van overgewicht omdat toename van vet op de plaatsen van lipoedeem door een dieet niet gemakkelijk meer verdwijnen! Stap over op volwaardige voeding en zoek hulp daarbij van een (orthomoleculair) voedingscoach. Een diëtist zal je onvoldoende kunnen helpen. Bij een normaal lichaamsgewicht heeft afvallen geen effect op het lipoedeem.
  • Hou je spiermassa op peil door voldoende ‘normale’ lichaamsbeweging (denk dan aan fietsen, zwemmen, roeien, dansen, milde fitness en dergelijke). Zwaardere (duur)sport als hardlopen zorgt juist voor fysieke stress, wat op zijn beurt weer zorgt hormoonDISbalans waardoor je lichaam zich ‘beveiligt’ met gewichtstoename door vet en vocht vast te houden.
  • In bijna alle gevallen van lipolymfoedeem en/of veneus oedeem wordt patiënten geadviseerd een aangemeten steunkous te dragen om extra vochtopslag tegen te gaan en afvoer van lymfe te bevorderen. Steunkousen bij lipoedeem zijn geen sinecure en vrijwel altijd pijnlijk! Op den duur wennen patiënten er meestal wel aan, maar aangenaam wordt het nooit.

Van belang is verder:

  • Als er sprake is van een lymfoedeem-component, kan aanvullende therapie worden gegeven zoals manuele lymfdrainage, zwachteltherapie gevolgd door aangemeten steunkousen. Liefdevolle manuele lymfedrainage volgens de súperzachte (Oostenrijkse) Voddermethode heeft geweldig effect op herstel van de lymfestroom én -door de intense ontspanning- op verlaging van het stressniveau.
  • Suppletie van een goede omega-3 heeft meetbaar effect op de permeabiliteit (=doorlaatbaarheid) van de celwanden, hiermee kunnen voldoende afvalstoffen uitstromen waardoor belangrijke voedingsstoffen weer voldoende toegang krijgen hun belangrijke werk te doen.
  • Medicijnen hebben geen enkel effect. Plastabletten kunnen zelfs extra risico’s opleveren. Ook producten om overtollig vet en cellulitis te behandelen lossen niets op. Je vet en putjes blijven, alleen je geld lost op!
  • Met liposuctie wordt vetweefsel weg-geopereerd. Onder narcose wordt vetweefsel verwijderd met vibrerende afzuigbuisjes.
  • Soms kan psychosociale hulp of coaching kan bijdragen aan het veranderen van een vaak negatief zelfbeeld.
  • Langdurige follow-up, begeleiding, objectieve effectmeting (zowel omtrek, gewicht en spierkracht) en zorgvuldige documentatie om te kijken of een behandelplan effectief is, is raadzaam.

De moraal van het verhaal

Lipoedeem is niet te vergelijken met lymfoedeem

Voeding, beweging en ontspanning hebben grote invloed op de vermindering van de ziektelast van lipoedeem. Hoe eerder je ermee start, hoe groter het effect! Je kunt je voorstellen dat hoe meer verhard de vetcellen zijn, hoe moeilijker de weg terug is. Maar ook dán kun je met manuele lymfedrainage grote effecten bereiken in ontspanning en pijnbeleving. Wil je zelf aan de slag voor een betere beheersing van lipoedeem? kijk eens of je onderstaande tips kunt toepassen:

  • Ontspan, zorg voor minder stress.
  • Beweeg!! Een uurtje per week als je verder de hele dag zit, is niet genoeg!
  • Krachttraining (20%) afwisselen met een milde duursport (80%) als wandelen of ontspannen zwemmen is ideaal.
  • Eet zoveel mogelijk zoals onze voorouders dat ook deden (80% groenten, 10% dierlijk, 10% gezonde vetten) en besteed zelf tijd aan het bereiden van je eten (= ontspanning).
  • Probeer af te vallen als je te zwaar bent. En als je eet zoals onze voorouders aten, dan is dat een logisch gevolg. Ga onder geen beding ‘een dieet’ aan.
  • Ondersteun je lichaam met de juiste voeding, of wanneer nodig met een goed supplement. Zoek hiervoor contact met mijn of met een collega-professional.

Wil je meer voeding- en leefstijladvies? Meld je hieronder dan aan voor mijn zondagochtend-inspiratiemail.

marielle van tienen happy healthcare

Marielle van Tienen

Specialist Vrouwen- en Borstgezondheid, Therapeut Manuele Lymfedrainage, Lichaamsthermograaf bij Happy Healthcare

Biedt Manuele Lymfedrainagetherapie, Thermografie en (leefstijl)advies om je (borst)gezondheid te optimaliseren en biedt hulp bij hormoon- en voedingsproblemen.

Hormonen en veroudering

Bij ‘hormonen’ denken de meesten aan de ‘bekende’ hormonen oestrogeen, progesteron, testosteron, de sekshormonen. En die zijn geweldig belangrijk voor ons functioneren. Er zijn er echter nog een aantal zoals insuline, melatonine, cortisol, dhea, leptine en oxitocine die een rol spelen bij opbouw en afbraak. Ik zoom even in op drie ‘grote spelers’ en probeer je in dit artikel een stukje op weg te helpen en nieuwsgierig te worden naar de oplossing van de problemen die hormonale disbalans met zich meebrengen.

Veroudering is vooral tijdens de puberteit en de overgang erg zichtbaar. In relatief korte tijd merk je zichtbaar verandering. In de puberteit wordt het lichaam klaargemaakt voor reproductie (krijgen van kinderen) en in de overgang neemt die bijzondere kwaliteit weer af. Dan mag het ‘geteisterde’ vrouwenlichaam weer rusten. Allemaal evolutionair heel logische systemen.

Je bent nooit te oud om met verjongen te starten

marielle van tienen

Oestrogeen

Oestrogeen speelt een grote rol bij onder andere je vrouwelijkheid, libido en vruchtbaarheid, maar ook bij zeker 300 andere lichamelijke processen die niets met voortplanting te maken hebben. Wees niet bezorgd, dit wordt geen les in de techniek, maar ik wil je toch wat leren over de de effecten van hormonen op veroudering en veroudering op hormonen. Én je krijgt tips die je helpen dit zelf op een natuurlijke manier positief te beïnvloeden.

Functie

Een celgroeibevorderend hormoon wat helpt bij opbouw en herstel van schade van bijvoorbeeld botten, slijmvliezen, bindweefsel, zenuwstelsel, hersenen, hart, darmen, ogen, borsten en gewrichten. Oestrogeen wordt goeddeels aangemaakt in de bijnieren, eierstokken, het vetweefsel of de placenta (tijdens zwangerschap). Het wordt in de lever weer afgebroken en verlaat het lichaam via urine of ontlasting. 

De vruchtbare periode

In je vruchtbare periode werkt het samen met progesteron en als de balans optimaal is, verlopen alle processen naar wens. Hierbij is oestrogeen is in de eerste helft van de menstruatiecyclus dominant, progesteron in de tweede helft. Oestrogeen wordt dan aangemaakt door follikels en zorgt ervoor dat het baarmoederslijmvlies dikker wordt, zodat het de bevruchte eicel zich hier goed kan nestelen. 

  • Het stimuleert de ontwikkeling van vrouwelijke kenmerken zowel extern (borsten, heupen, genitaliën) als intern (baarmoeder)
  • Het houdt de huid mooi stevig (stimuleert weefselvernieuwing)
  • Stimuleert de werking van serotonine (‘gelukshormoon’)
  • Verandert op het juiste moment de samenstelling van het baarmoedermondslijm, zodat eventuele innesteling plaats kan vinden
  • Bevordert de bloedcirculatie en zuurstoftoevoer in de hersenen 
  • Beschermt de botten (bevordert opbouw, remt afbraak)
  • Draagt bij aan gezond libido 

De menopauze

In de menopauze wordt de aanmaak van oestrogeen in met name je eierstokken minder en is je oestrogeenniveau (bedoeld) laag. Dit kan voor de volgende klachten zorgen:

  • Snelle huidveroudering
  • Zwakke botten (osteoporose)
  • Nachtzweten en opvliegers
  • Vermoeidheid
  • Slaapproblemen
  • Meer vetopslag
  • Minder zin in seks (laag libido)
  • Blaasontstekingen/urineweginfecties
  • Droge ogen/intieme delen/ huid
  • Stemmingswisselingen 
  • Geheugenproblemen 
  • Incontinentie
  • Jeuk 
  • Allergieën

Balans en disbalans

Disbalans treedt bij vrouwen op:

  • Rondom de eerste menstruatie 
  • Na een zwangerschap 
  • Perimenopauze, de jaren voorafgaand aan de menopauze
  • Menopauze
  • Tijdens of na stressvolle periodes

Je voelt je lekker vitaal als je hormoonspiegels in een juiste balans zijn. Onze westerse leefstijl maakt alleen dat we een steeds grotere disbalans krijgen. Niet zo gek; we leven inmiddels tegengesteld aan wat de natuur voor ons bedacht heeft en waarvoor we in de vele duizenden jaren voor vandaag geëvolueerd zijn. Weet je nog; “in de laatste honderd jaar hebben we onszelf dertig jaar ouder gemaakt”? Ouder ja, maar niet minder ziek. De veranderingen gaan veel te snel voor onze biologie. We staan op voor het licht wordt, we gaan te laat en op onregelmatige tijden slapen dankzij kunstlicht en afleiders als telefoon, tablet en tv (lekker veel blauw licht waardoor je niet makkelijk in slaap valt). 

Natuurlijk ritme

Doordat ons lichaam continue denkt dat het zomer is (vele uren van de dag is er helder licht) remt de aanmaak van melatonine en blijft ons lichaam oestrogeen aanmaken. Meer oestrogeen dan progesteron leidt tot oestrogeendominantie. Tegen het eind van de kalenderwinter wil je ook nog eens een ‘killerbody’ en ga je nog snel afvallen en hard sporten. Ook volkomen tegenstrijdig aan het natuurlijke ritme omdat de zomer er juist voor bedoeld is wat ‘vlees op de botten’ te kweken om de schaarste in die de volgende winter brengt te overleven. Maar ja, dat schoonheidsideaal hè? 

Verstorende factoren

We verstoren niet alleen ons ritme, we rommelen over de hele linie maar wat aan met ons oestrogeenniveau door:

  • Blootstelling aan xeno-oestrogenen (de pil, make-up, deodorant, schoonmaakmiddelen en plastic flessen waar we uit drinken)
  • Stress, een leverziekte of hormoongevoelige tumoren kunnen zorgen voor hogere androgeenproductie (de voorloper van oestrogeen)
  • Obesitas, leverziektes en overgewicht verhogen de omzetting van testosteron naar oestrogeen in het vetweefsel

Oestrogeendominantie

Hiermee bedoel ik dat de verhouding tussen progesteron en oestrogeen niet in balans is, er is te veel oestrogeen. Dit kan zorgen voor een aantal vervelende klachten: 

  • Hoofdpijn (hormonale migraine)
  • Slaapproblemen 
  • Afwijkende uitstrijkjes
  • PMS
  • Heftige menstruatie (veel bloedverlies) 
  • Angst en/of depressie 
  • Prikkelbaarheid
  • Pijnlijke borsten 
  • Endometriose 
  • Cystevorming in de borsten
  • Vleesbomen  
  • Verhoogde vetopslag benen en billen
  • Vaginale schimmelinfecties 
  • Snel aankomen 

Oestrogeen verlagen 

Tekenen van een oestrogeendominantie worden zichtbaar in een thermografisch onderzoek. Je krijgt ook advies hoe je daarmee zo goed mogelijk om kunt gaan om die disbalans weer te normaliseren. Door je oestrogeenspiegel te verlagen. Daar kun je namelijk ook zelf wat aan doen; zoals bijvoorbeeld afvallen, minder alcohol gebruiken, minder koolhydraten en meer kruisbloemige groenten eten en meer ontspanning inbouwen (stress verminderen). Ook kunnen bepaalde adaptogenen of supplementen bijdragen aan herstel van je vrouwelijke hormoonbalans. Ga niet zomaar aan de slag met een middel, doe dit via een professional. 

Progesteron

Progesteron speelt een grote rol bij je menstruatiecyclus en tijdens de zwangerschap. Het wordt aangemaakt in je bijnieren, brein en eierstokken. Oestrogeen in de eerste helft van je cyclus dominant, progesteron in de tweede helft. Er moet een ovulatie plaatsvinden om in de tweede helft van de cyclus dit hormoon te kunnen produceren. Progesteron zorgt ervoor dat de cellen in de baarmoederwand goed blijven doorrijpen, zodat de bevruchte eicel zich daar lekker kan nestelen. Oestrogeen zorgt voor groei, progesteron stabiliseert en verfijnt deze. Nog een reden waarom een juiste balans enorm belangrijk is.

Functie

  • Zorgt voor een optimaal klimaat van het baarmoederslijmvlies zodat een eitje kan innestelen en de zwangerschap in stand te houden. Bij een tekort breekt de zwangerschap af
  • Zorgt voor verslapping van het spierweefsel, belangrijk tijdens zwangerschap
  • Onderdrukt tijdens zwangerschap licht de schildklier, zodat moeder genoeg reserves heeft voor tijdens de borstvoeding
  • Draagt bij aan goede slaap
  • Verhoogt de lichaamstemperatuur
  • Zorgt maandelijks voor atoptose(celdoding)

Tekort 

Er bestaat geen overproductie van progesteron, zoals bij oestrogeen. Progesterondominantie bestaat wel, dan is er op bepaalde momenten meer progesteron dan oestrogeen in je lichaam aanwezig (in de tweede helft van je cyclus en tijdens zwangerschap). Je kunt wel te weinig progesteron produceren, dat heeft dan effect op je vruchtbaarheid en zorgt voor de volgende klachten:

  • Vroege miskraam
  • Onvruchtbaarheid
  • Pijnlijke borsten 
  • Aankomen zonder aanwijsbare reden
  • Vocht vasthouden
  • Angst / paniekaanvallen
  • Cyclische hoofdpijnen 
  • PMS
  • Kortere menstruatie dan 4 dagen
  • Niet stressbestendig zijn

Progesteron verhogen 

Vitamine B6, Vitamine C en magnesium bijvoorbeeld, zijn belangrijk voor de aanmaak van progesteron. Heb je een zwangerschapswens? Start dan ruim van tevoren met een zwangerschapssupplement, hier zitten in de meeste gevallen al deze elementen in. En start beiden (jij en je partner) zeker een half jaar van tevoren met een gezondere leefstijl (meer groenten in je voeding, minder alcohol en suikerhoudende drank, stop met roken) en start (beiden!) met supplementen als omega-3 en foliumzuur om je aanstaande kindje een goede start te geven. Denk je aan (bio-identieke) progesteroncrème? Laat je dan begeleiden door een professional. 

Insuline

Ik hoor het je bijna denken; speelt die ook een rol bij veroudering? Ja zeker!! Een verstoorde relatie tussen suiker en insuline vergiftigt je lichaam in grote mate, wat weer voor versnelde veroudering zorgt.

Functie

Insuline moet ervoor zorgen dat je bloedsuikerspiegel in balans blijft. Het ontstaat in je alvleesklier en doordat het bloedsuiker opslaat in je cellen, blijft je bloedsuikerspiegel stabiel, voel jij je prettig en heb je lekker veel energie. Insuline is ook betrokken bij vetopslag en het aanmaken van spieren. Ook bevordert het de aanmaak van testosteron. Een overschot kan leiden tot PCOS (cystes in je eierstok) waardoor je geen eisprong meer krijgt. 

Insuline en glucagon 

Glucagon ontstaat ook in de alvleesklier en werkt tegenstrijdig aan insuline. Insuline verlaagt de bloedsuikerspiegel (bij hyperglycemie) en glucagon verhoogt deze (bij hypoglycemie). Ik probeer het eenvoudig uit te leggen. Je eet een broodje, de koolhydraten worden in je lichaam omgezet in glucose. De glucose stimuleert je lichaam om insuline aan te maken. Insuline geeft je cellen de opdracht de glucose op te nemen, zodat de bloedsuikerspiegel weer daalt. En glucagon verhoogt de bloedsuikerspiegel weer als die te veel zakt. Jammer genoeg gaat in dit simpele systeem bij veel van ons iets ernstig mis. En vaak zijn we daar zelf de oorzaak van door onze slechte eet- en leefstijl zorgen wij ervoor dat glucose wordt omgezet in vet, in plaats van in energie.

Disbalans

We zijn kinderen van deze maatschappij en die zorgt ervoor dat onze leefstijl in veel gevallen zo slecht is dat het de aanmaak van insuline verstoort. Niet alleen slechte voedingsgewoontes, maar ook gebrek aan ontspanning / verhoogde stress (cortisol), slechte darmwerking en weinig beweging hebben effect op de aanmaak van insuline. De (extreem) hoge suiker-, alcohol- en koolhydrateninname en het gebrek aan basale beweging, staat in geen verhouding meer tot wat wij vanuit de oertijd gewend zijn. Onze voorouders, de jagers/verzamelaars gingen erop uit en aten wat er groeide, of wat voor dier er langs liep of zwom. En als er even niks was, dan aten ze een tijdje niets of veel minder. En toch overleefden ze als soort en zijn wij er vandaag! Wij daarentegen worden iedere-dag-de-hele-dag overspoeld met verleidingen om te eten, de marketingcampagnes voor frisdrank, snoep en fastfood galmen in onze hoofden na. De supermarkten -als verlengstuk van de voedselproducenten- maken de keuze voor gezond eten nog eens belachelijk moeilijk ook! Er is daadwerkelijk sprake van een supermarktjungle. Om deze reden ga ik vaak met klanten op excursie naar de supermarkt; een supermarktsafari 😉

Insulineresistentie (chronisch hoog bloedsuiker) 

Als jij je leven lang geregeld cola drinkt, je eten bij de mac haalt en er (daardoor want het put je uit) een slechte leefstijl op nahoudt, wordt je lichaam uiteindelijk vanzelf insulineresistent. Ongevoelig voor insuline. Je cellen krijgen onvoldoende glucose en je lever zet het niet om in energie, maar in (verzadigd) vet. Het gevolg daarvan is weer dat vet in je bloedbaan blijft en dat dan weer je immuunsysteem activeert te vechten tegen deze onbekende massa op de verkeerde plaats. Insulineresistentie herken je aan de volgende klachten: 

  • Vermoeidheid, vaak na het eten 
  • Veel dorst
  • Vaak moeten plassen 
  • Toename van gewicht 
  • Ontstekingen
  • Problemen met je geheugen en/of concentratie

Verlagen bloedsuiker

Om de balans weer terug te brengen is het belangrijk kritisch te kijken naar wat je eet. Zoek naar voedingsmiddelen met een lage glycemische lading (de mate waarin het voedingsmiddel effect heeft op je bloedsuikerspiegel). Hoe hoger, hoe sneller het effect op de bloedsuikerspiegel. Kies je (te) vaak voor hoog-glycemische voeding, dan piekt je insulinepeil te vaak te hoog naar toxische (giftige) waarden. Doe je dit langer dan vervet je lever en blijft teveel vet achter in je bloed, wat je immuunsysteem weer harder aan het werk zet, waardoor je lichaamscellen versneld slechter worden en je lichaam als geheel sneller veroudert, waardoor je ook sneller en langer chronisch ziek wordt en met wat geluk eerder sterft. Dit stel ik misschien wat baud, maar er is geen lolletje aan langdurig leven met en behandeld worden voor polypathologie (meerdere chronische ziektes tegelijkertijd), waarvan Diabetes type 2 vaak onderdeel van is.

Lage bloedsuiker – hypoglycemie

Een lage, of snel dalende, bloedsuiker ontstaat als je lichaam niet genoeg insuline aanmaakt en glucagon niet op tijd – of onvoldoende- zijn werk kan doen. Je herkent het aan de volgende symptomen:

  • Vermoeidheid 
  • Zin in zoet
  • Hoofdpijn
  • Stemmingswisselingen
  • Depressie
  • Hartkloppingen 
  • Problemen met je concentratie en geheugen 
  • Duizeligheid
  • Angst en nervositeit

Hormonen in balans

Het zal je na het lezen van deze pagina niet verbazen dat de oplossing in je leefstijl ligt. Voeding, beweging en ontspanning hebben grote invloed op de hormonen die ervoor zorgen dat je langer gezond en jeugdig blijft of die ervoor zorgen dat je versneld veroudert. Je bent nooit te oud om te starten! Wil je zelf aan de slag om de balans hier weer terug te brengen, start dan met de volgende punten:

  • Ontspan, zorg voor minder stress.
  • Beweeg, en een uurtje per week als je de hele dag zit, is niet genoeg!
  • Krachttraining (20%) afwisselen met een milde duursport (80%) als wandelen
  • Eet zoveel mogelijk zoals onze voorouders dat ook deden (80% groenten, 10% dierlijk, 10% gezonde vetten) en besteed zelf tijd aan het bereiden van je eten (=ontspanning).
  • Probeer af te vallen als je te zwaar bent. Eet je als in het punt hiervoor beschreven, dan is dat een logisch gevolg. 
  • Ondersteun je lever met de juiste voeding, of wanneer nodig met een goed supplement. Zoek hiervoor contact met een professional.

Wil je meer voeding- en leefstijladvies? Meld je hieronder dan aan voor mijn zondagochtend-inspiratiemail.

marielle van tienen happy healthcare

Marielle van Tienen

Specialist Vrouwen- en Borstgezondheid, Therapeut Manuele Lymfedrainage, Lichaamsthermograaf bij Happy Healthcare

Biedt Manuele Lymfedrainagetherapie, Thermografie en (leefstijl)advies om je (borst)gezondheid te optimaliseren en biedt hulp bij hormoon- en voedingsproblemen.