Dysbiose, Leaky Gut en Prikkelbaredarmsyndroom

DYSBIOSE door een disbalans in je darmflora

Vaak is een onevenwichtige darmflora de oorzaak van fysieke én mentale problemen. Voor mij met orthomoleculaire en homeopathische achtergrond is dit logisch, maar ik merk dat de benadering voor veel van mijn cliënten nieuw is. In de eerste plaats komen ze bij mij voor de behandeling van een fysiek probleem. Maar soms stel ik daarbij ook een niet-fysiek probleem vast, zoals mentale vermoeidheid, een laag geluksgevoel, of zelfs een (bijna) aanwezige depressie of burn-out.

Aan de basis ligt vaak een disbalans in de darmflora. Om de sterke link tussen de darmflora en het lichamelijke en mentale aspect te duiden, lees je hieronder over de meestvoorkomende aandoeningen die gelinkt kunnen worden aan de darmen. Ik start met dysbiose, de eerste stap van de leaky gut.

Wat is dysbiose?

Dysbiose is een aandoening waarbij het evenwicht tussen je darmbacteriën zo verstoord is dat de ziekmakende bacteriën de bovenhand nemen en enzymen produceren die je darmslijmvlies beschadigen. Dat darmslijmvlies beschermt je darmwand. Als het beschadigd raakt, dan wordt je darmwand doorlaatbaarder en kunnen schadelijke stoffen zo in je bloedvaten terechtkomen. Behandel je dysbiose niet, dan kan dat uiteindelijk leiden tot een lekkende darmwand (leaky gut).

Wat zijn de symptomen van dysbiose?

Bij dysbiose heb je vaak last van een regelmatig terugkerend opgeblazen gevoel. Je ziekmakende darmbacteriën in je dikke darm doen onverteerbare voedingsstoffen fermenteren waarbij er veel gas ontstaat. Daarnaast kunnen hoofdpijn, buikpijn, vermoeidheid, huidproblemen en een verlaagde weerstand symptomen van dysbiose zijn. Een stoelgangonderzoek is de enige manier om onomstotelijk vast te stellen of je dysbiose hebt.

Wat zijn de oorzaken van dysbiose?

Dysbiose kan veel oorzaken hebben. Als er te veel onverteerbare voedingsstoffen zoals trage koolhydraten en vezels in je darmen aanwezig zijn, kan je darmflora uit balans raken en bestaat de kans op dysbiose. Ook een overmatig gebruik van breedspectrumantibiotica kan aan de basis van dysbiose liggen. Die antibiotica maken geen onderscheid tussen goede en slechte darmbacteriën waardoor ze ook goede darmbacteriën vernietigen en zo je darm kwetsbaar maken. Daarnaast kan dysbiose het gevolg zijn van:

  • constipatie
  • indigestie
  • te weinig maagzuur
  • te veel lucht in je darmen
  • darminfecties
  • overmatig alcoholgebruik
  • een overmatig inname van geraffineerde suiker, vet en dierlijke eiwitten
  • een voedselvergiftiging
  • een bestralingstherapie
  • stress

Wat doen als je dysbiose hebt?

Dysbiose is een probleem dat je niet mag negeren. Door het op tijd te behandelen kun je ergere darmaandoeningen zoals leaky gut voorkomen. In de meeste gevallen is je lichaam sterk genoeg om zelf van dysbiose te herstellen. Je spijsverteringsstelsel vindt meestal een oplossing voor de disbalans in je darmflora. Wil je Moeder Natuur een handje helpen bij het genezingsproces? Dat kan onder meer door vezels en trage koolhydraten te weren uit je dieet en probioticasupplementen te nemen.


LEAKY GUT: een gevolg van een onevenwichtige darmflora

Als behandelaar ga ik uit van een holistische visie: in ons lichaam is alles met elkaar verbonden en heeft alles invloed op elkaar. Elk lichaamsdeel communiceert direct of indirect met alle andere lichaamsdelen.

Wat is leaky gut?

Leaky gut, of in het Nederlands: een lekkende darm, is een zeer beeldende naam voor een van de meest voorkomende aandoeningen als gevolg van een onevenwichtige darmflora. Het slijmvlies aan de binnenkant van je darmwand fungeert als een soort buffer. Bij een leaky gut is de werking van je darmwand aangetast omdat dat slijmvlies is beschadigd. Het gevolg is grotere en ongewenste permeabiliteit (doorlaatbaarheid) van je darmwand waardoor ook onverteerde voedingsstoffen, bacteriën, parasieten, schimmels en virussen via je darmwand in je bloed terechtkomen.

Wat zijn de symptomen van leaky gut?

Je ziekmakende darmbacteriën produceren toxines. Bij leaky gut komen die toxines in grote hoeveelheden in je bloedbaan terecht. Je lever kan ze niet meer afbreken en de toxines blijven door je lichaam circuleren. Als je lymfesysteem deze niet voldoende snel kan afvoeren, treedt je immuunsysteem actiever in werking en ontwikkel je allerlei ontstekingen. Hechten die toxines zich vast aan je huid of je gewrichten, dan veroorzaken ze auto-immuunziektes, gewrichtspijnen, felle hoofdpijn, erge vermoeidheid, een verlaagd concentratievermogen, spijsverteringsproblemen, astma, gewichtstoename, sinusitis en depressie.

Bovendien kunnen ook voedselintoleranties het gevolg zijn van leaky gut. Als er onverteerde proteïnen (eiwitten) of vetten door je darmwand in je bloedbaan terechtkomen, kunnen die een allergische reactie veroorzaken die zich uit in symptomen zoals hierboven beschreven.

Wat zijn de oorzaken van leaky gut?

Leaky gut is bijna altijd het gevolg van een slecht (of niet) behandelde dysbiose. Alle oorzaken die tot dysbiose kunnen leiden (lees hierboven), ook kunnen leiden tot leaky gut. Ook specifieke medicatie, een overgevoeligheid voor bepaalde voedingsstoffen zoals gluten of zuivel, een vitaminetekort, en hormoonpreparaten zoals de anticonceptiepil kunnen bijdragen aan leaky gut.

Wat doen als je leaky gut hebt?

De behandeling van leaky gut vergt een lange adem. Het kost tijd en een aangepast voedingspatroon. Het is belangrijk om je darmflora weer in balans te brengen en je darmwand de tijd te geven om te herstellen. Omdat leaky gut zoveel verschillende oorzaken kan hebben, bestaat er geen one fits all-behandeling. Je kunt het genezingsproces versnellen met een doelgerichte (orthomoleculaire) leefstijlcoaching en lymfedrainage van met name het buikgebied, waarbij de doorbloeding lymfeafvoer van de darmen centraal staan. Als je darmen beter kunnen werken, kunnen ze meer weerstand bieden tegen indringers. Je darmwand herstelt zich sneller en je zenuwen kunnen je hele darmsysteem beter aansturen.

Voor voedingstips verwijs ik je graag naar mijn blog over gezonde voeding voor je darmen. Bij leaky gut beveel ik aanvullend nog voeding en/of supplementen aan, afgestemd op jouw behoefte. Er bestaat immers geen one size fits all remedie.


Het PRIKKELBAREDARMSYNDROOM, er is heus wel iets aan te doen!

Weet je dat sommige cliënten al zo lang darmproblemen hebben, dat ze ervan uitgaan dat het bij hun leven hoort? Zo zonde… Een verstoorde dysbiose (disbalans in je darmflora) kan wel degelijk herstellen. Alles begint ermee dat je beseft dat een bepaalde symptomen -lichamelijk of mentaal- gelinkt zijn aan je darmen.

Wat is het prikkelbaredarmsyndroom?

Bij het prikkelbaredarmsyndroom (ook wel spastische darm genoemd) zijn de zenuwen rond je dikke darm hypergevoelig. En dat vertaalt zich in buikpijn, een verandering in de frequentie en vorm van je ontlasting en een opgeblazen gevoel, flatulentie, boeren, vermoeidheid, misselijkheid en spijsverteringsproblemen.

Wat zijn de symptomen van het prikkelbaredarmsyndroom?

Het prikkelbaredarmsyndroom is lastig te diagnosticeren is. Er zijn geen expliciete klachten die duidelijk wijzen op het prikkelbaredarmsyndroom. De symptomen zijn vaak vaag en kunnen evengoed op een ander darmprobleem wijzen. Een darmonderzoek brengt daarbij ook geen duidelijkheid, omdat je darmen er bij het prikkelbaredarmsyndroom heel normaal uitzien.

Als je gedurende drie maanden, minstens drie dagen per maand buikpijn hebt, en je meer dan drie keer per dag -of minder dan drie keer per weekontlasting krijgt, is de kans groot dat je het prikkelbaredarmsyndroom hebt.

Wat zijn de oorzaken van het prikkelbaredarmsyndroom?

Ook naar de oorzaak is het gissen. Wel staat vast dat het een functionele stoornis is in de dikke darm. Minder bewegende darmen als gevolg van een operatie, ontsteking of valpartij kunnen aan de basis liggen. Maar ook een blokkering van je bekken, wervelkolom of schedel. Andere wetenschappers zien het prikkelbaredarmsyndroom ook als gevolg van plotse toename van stress of aan een lactose-intolerantie. Ook zou de aandoening erfelijk kunnen zijn. Kortom; de wetenschap is verdeeld. Je zult er maar mee zitten…

Wat te doen als je het prikkelbaredarmsyndroom hebt?

Algemeen wordt aangenomen dat je van een prikkelbaredarmsyndroom niet kunt genezen. Er zijn wel behandelingen die ervoor zorgen dat je klachten verminderen. Een leefstijl met een gezond en aangepast voedingspatroon, ontspanning en voldoende milde beweging staat daarbij centraal.

Het valt op dat veel mensen met het prikkelbaredarmsyndroom overgevoelig zijn voor koolhydraten. De eerste stap is dus achterhalen welke koolhydraten problemen opleveren en die dan uit je dieet weren. Ik raad weleens aan om te starten met een FODMAP-dieet. De letters in de naam staan voor Fermenteerbare Oligosachariden (fructanen en galactanen), Disachariden (lactose), Monosachariden (fructose) en (And) Polyolen (suikeralcoholen). Dat zijn koolhydraten die veel mensen met het prikkelbaredarmsyndroom slecht of niet kunnen opnemen.

Het FODMAP-dieet omvat twee grote fasen:

  1. Eliminatiefase: alle FODMAP-rijke voedingsmiddelen worden geschrapt gedurende 4 tot 8 weken.
  2. Herintroductiefase: de FODMAP-rijke voedingsmiddelen worden geleidelijk aan en per groep geïntroduceerd en de persoonlijke triggers en tolerantiegrenzen worden onderzocht. Deze fase duurt minimaal 8 tot 12 weken.
  3. Stabilisatiefase: De persoonlijke FODMAP-triggers worden geëlimineerd, rekening houdend met de eigen tolerantieniveaus.

Een FODMAP-dieet is nogal ingrijpend. Daarom raad ik je aan om er niet alleen aan te beginnen, maar je goed te laten begeleiden.

Vermijd stress

Naast aandacht voor je voeding verminderen je klachten ook door je meer en beter te ontspannen. Er bestaan heel wat goede ontspanningstechnieken om je stressniveau te laten dalen en zo minder last te hebben van je prikkelbare darmen. Vind je het lastig dit zelf uit te zoeken, boek dan eens een zachte ontspannende lymfedrainagemassage.

En natuurlijk kun je ook medicatie nemen om je ontlasting te stimuleren. Ook hier geldt weer; laat je goed begeleiden. Stap niet zomaar naar de apotheek of drogist voor een laxantia. Vind je het prettiger om door mij behandeld te worden? Onderaan élke pagina in mijn website (ook deze, scroll maar eens door) kun je zelf een afspraak in mijn agenda zetten. Dan gaan we één op één aan de slag met een maatwerktraject om jouw leefstijl aan te passen en je dysbioseklachten te verminderen. Een thermografisch onderzoek kan deel uitmaken van het onderzoeken naar de mate van verstoring in je buik.

De moraal van het verhaal

Je hoeft je niet ellendig te voelen door darm-/buikklachten.

Voeding, beweging en ontspanning hebben grote invloed op de vermindering van de ziektelast. Hoe eerder je ermee start, hoe groter het effect! Je zult merken dat je met manuele lymfedrainage grote effecten kunt bereiken in ontspanning en pijnbeleving. Wil je zelf alvast aan de slag voor een betere beheersing van darmklachten? Kijk eens of je onderstaande tips kunt toepassen:

  • Ontspan, zorg voor minder stress.
  • Beweeg! Een uurtje per week als je verder de hele dag zit, is niet genoeg!
  • Krachttraining (20%) afwisselen met een milde duursport (80%) als wandelen of ontspannen zwemmen.
  • Eet zoveel mogelijk zoals onze voorouders dat ook deden (80% groenten, 10% dierlijk, 10% gezonde vetten) en besteed zelf tijd aan het bereiden van je eten (=ontspanning).
  • Probeer af te vallen als je te zwaar bent. Als je eet zoals onze voorouders aten, dan is dat een logisch gevolg. Ga onder geen beding ‘een dieet’ aan.
  • Ondersteun je lichaam met de juiste voeding, of wanneer nodig met een goed supplement. Zoek hiervoor contact met mijn of met een collega-professional.

Kom je er niet helemaal uit en wil je meer voeding- en leefstijladvies? Maak dan een afspraak met me (via mijn online agenda hieronder) en meld je hieronder dan aan voor mijn zondagochtend-inspiratiemail (ook hieronder).

marielle van tienen happy healthcare

Marielle van Tienen

Specialist Vrouwen- en Borstgezondheid, Therapeut Manuele Lymfedrainage, Lichaamsthermograaf bij Happy Healthcare

Biedt Manuele Lymfedrainagetherapie, Thermografie en (leefstijl)advies om je (borst)gezondheid te optimaliseren en biedt hulp bij hormoon- en voedingsproblemen.

Hormonen en veroudering

Bij ‘hormonen’ denken de meesten aan de ‘bekende’ hormonen oestrogeen, progesteron, testosteron, de sekshormonen. En die zijn geweldig belangrijk voor ons functioneren. Er zijn er echter nog een aantal zoals insuline, melatonine, cortisol, dhea, leptine en oxitocine die een rol spelen bij opbouw en afbraak. Ik zoom even in op drie ‘grote spelers’ en probeer je in dit artikel een stukje op weg te helpen en nieuwsgierig te worden naar de oplossing van de problemen die hormonale disbalans met zich meebrengen.

Veroudering is vooral tijdens de puberteit en de overgang erg zichtbaar. In relatief korte tijd merk je zichtbaar verandering. In de puberteit wordt het lichaam klaargemaakt voor reproductie (krijgen van kinderen) en in de overgang neemt die bijzondere kwaliteit weer af. Dan mag het ‘geteisterde’ vrouwenlichaam weer rusten. Allemaal evolutionair heel logische systemen.

Je bent nooit te oud om met verjongen te starten

marielle van tienen

Oestrogeen

Oestrogeen speelt een grote rol bij onder andere je vrouwelijkheid, libido en vruchtbaarheid, maar ook bij zeker 300 andere lichamelijke processen die niets met voortplanting te maken hebben. Wees niet bezorgd, dit wordt geen les in de techniek, maar ik wil je toch wat leren over de de effecten van hormonen op veroudering en veroudering op hormonen. Én je krijgt tips die je helpen dit zelf op een natuurlijke manier positief te beïnvloeden.

Functie

Een celgroeibevorderend hormoon wat helpt bij opbouw en herstel van schade van bijvoorbeeld botten, slijmvliezen, bindweefsel, zenuwstelsel, hersenen, hart, darmen, ogen, borsten en gewrichten. Oestrogeen wordt goeddeels aangemaakt in de bijnieren, eierstokken, het vetweefsel of de placenta (tijdens zwangerschap). Het wordt in de lever weer afgebroken en verlaat het lichaam via urine of ontlasting. 

De vruchtbare periode

In je vruchtbare periode werkt het samen met progesteron en als de balans optimaal is, verlopen alle processen naar wens. Hierbij is oestrogeen is in de eerste helft van de menstruatiecyclus dominant, progesteron in de tweede helft. Oestrogeen wordt dan aangemaakt door follikels en zorgt ervoor dat het baarmoederslijmvlies dikker wordt, zodat het de bevruchte eicel zich hier goed kan nestelen. 

  • Het stimuleert de ontwikkeling van vrouwelijke kenmerken zowel extern (borsten, heupen, genitaliën) als intern (baarmoeder)
  • Het houdt de huid mooi stevig (stimuleert weefselvernieuwing)
  • Stimuleert de werking van serotonine (‘gelukshormoon’)
  • Verandert op het juiste moment de samenstelling van het baarmoedermondslijm, zodat eventuele innesteling plaats kan vinden
  • Bevordert de bloedcirculatie en zuurstoftoevoer in de hersenen 
  • Beschermt de botten (bevordert opbouw, remt afbraak)
  • Draagt bij aan gezond libido 

De menopauze

In de menopauze wordt de aanmaak van oestrogeen in met name je eierstokken minder en is je oestrogeenniveau (bedoeld) laag. Dit kan voor de volgende klachten zorgen:

  • Snelle huidveroudering
  • Zwakke botten (osteoporose)
  • Nachtzweten en opvliegers
  • Vermoeidheid
  • Slaapproblemen
  • Meer vetopslag
  • Minder zin in seks (laag libido)
  • Blaasontstekingen/urineweginfecties
  • Droge ogen/intieme delen/ huid
  • Stemmingswisselingen 
  • Geheugenproblemen 
  • Incontinentie
  • Jeuk 
  • Allergieën

Balans en disbalans

Disbalans treedt bij vrouwen op:

  • Rondom de eerste menstruatie 
  • Na een zwangerschap 
  • Perimenopauze, de jaren voorafgaand aan de menopauze
  • Menopauze
  • Tijdens of na stressvolle periodes

Je voelt je lekker vitaal als je hormoonspiegels in een juiste balans zijn. Onze westerse leefstijl maakt alleen dat we een steeds grotere disbalans krijgen. Niet zo gek; we leven inmiddels tegengesteld aan wat de natuur voor ons bedacht heeft en waarvoor we in de vele duizenden jaren voor vandaag geëvolueerd zijn. Weet je nog; “in de laatste honderd jaar hebben we onszelf dertig jaar ouder gemaakt”? Ouder ja, maar niet minder ziek. De veranderingen gaan veel te snel voor onze biologie. We staan op voor het licht wordt, we gaan te laat en op onregelmatige tijden slapen dankzij kunstlicht en afleiders als telefoon, tablet en tv (lekker veel blauw licht waardoor je niet makkelijk in slaap valt). 

Natuurlijk ritme

Doordat ons lichaam continue denkt dat het zomer is (vele uren van de dag is er helder licht) remt de aanmaak van melatonine en blijft ons lichaam oestrogeen aanmaken. Meer oestrogeen dan progesteron leidt tot oestrogeendominantie. Tegen het eind van de kalenderwinter wil je ook nog eens een ‘killerbody’ en ga je nog snel afvallen en hard sporten. Ook volkomen tegenstrijdig aan het natuurlijke ritme omdat de zomer er juist voor bedoeld is wat ‘vlees op de botten’ te kweken om de schaarste in die de volgende winter brengt te overleven. Maar ja, dat schoonheidsideaal hè? 

Verstorende factoren

We verstoren niet alleen ons ritme, we rommelen over de hele linie maar wat aan met ons oestrogeenniveau door:

  • Blootstelling aan xeno-oestrogenen (de pil, make-up, deodorant, schoonmaakmiddelen en plastic flessen waar we uit drinken)
  • Stress, een leverziekte of hormoongevoelige tumoren kunnen zorgen voor hogere androgeenproductie (de voorloper van oestrogeen)
  • Obesitas, leverziektes en overgewicht verhogen de omzetting van testosteron naar oestrogeen in het vetweefsel

Oestrogeendominantie

Hiermee bedoel ik dat de verhouding tussen progesteron en oestrogeen niet in balans is, er is te veel oestrogeen. Dit kan zorgen voor een aantal vervelende klachten: 

  • Hoofdpijn (hormonale migraine)
  • Slaapproblemen 
  • Afwijkende uitstrijkjes
  • PMS
  • Heftige menstruatie (veel bloedverlies) 
  • Angst en/of depressie 
  • Prikkelbaarheid
  • Pijnlijke borsten 
  • Endometriose 
  • Cystevorming in de borsten
  • Vleesbomen  
  • Verhoogde vetopslag benen en billen
  • Vaginale schimmelinfecties 
  • Snel aankomen 

Oestrogeen verlagen 

Tekenen van een oestrogeendominantie worden zichtbaar in een thermografisch onderzoek. Je krijgt ook advies hoe je daarmee zo goed mogelijk om kunt gaan om die disbalans weer te normaliseren. Door je oestrogeenspiegel te verlagen. Daar kun je namelijk ook zelf wat aan doen; zoals bijvoorbeeld afvallen, minder alcohol gebruiken, minder koolhydraten en meer kruisbloemige groenten eten en meer ontspanning inbouwen (stress verminderen). Ook kunnen bepaalde adaptogenen of supplementen bijdragen aan herstel van je vrouwelijke hormoonbalans. Ga niet zomaar aan de slag met een middel, doe dit via een professional. 

Progesteron

Progesteron speelt een grote rol bij je menstruatiecyclus en tijdens de zwangerschap. Het wordt aangemaakt in je bijnieren, brein en eierstokken. Oestrogeen in de eerste helft van je cyclus dominant, progesteron in de tweede helft. Er moet een ovulatie plaatsvinden om in de tweede helft van de cyclus dit hormoon te kunnen produceren. Progesteron zorgt ervoor dat de cellen in de baarmoederwand goed blijven doorrijpen, zodat de bevruchte eicel zich daar lekker kan nestelen. Oestrogeen zorgt voor groei, progesteron stabiliseert en verfijnt deze. Nog een reden waarom een juiste balans enorm belangrijk is.

Functie

  • Zorgt voor een optimaal klimaat van het baarmoederslijmvlies zodat een eitje kan innestelen en de zwangerschap in stand te houden. Bij een tekort breekt de zwangerschap af
  • Zorgt voor verslapping van het spierweefsel, belangrijk tijdens zwangerschap
  • Onderdrukt tijdens zwangerschap licht de schildklier, zodat moeder genoeg reserves heeft voor tijdens de borstvoeding
  • Draagt bij aan goede slaap
  • Verhoogt de lichaamstemperatuur
  • Zorgt maandelijks voor atoptose(celdoding)

Tekort 

Er bestaat geen overproductie van progesteron, zoals bij oestrogeen. Progesterondominantie bestaat wel, dan is er op bepaalde momenten meer progesteron dan oestrogeen in je lichaam aanwezig (in de tweede helft van je cyclus en tijdens zwangerschap). Je kunt wel te weinig progesteron produceren, dat heeft dan effect op je vruchtbaarheid en zorgt voor de volgende klachten:

  • Vroege miskraam
  • Onvruchtbaarheid
  • Pijnlijke borsten 
  • Aankomen zonder aanwijsbare reden
  • Vocht vasthouden
  • Angst / paniekaanvallen
  • Cyclische hoofdpijnen 
  • PMS
  • Kortere menstruatie dan 4 dagen
  • Niet stressbestendig zijn

Progesteron verhogen 

Vitamine B6, Vitamine C en magnesium bijvoorbeeld, zijn belangrijk voor de aanmaak van progesteron. Heb je een zwangerschapswens? Start dan ruim van tevoren met een zwangerschapssupplement, hier zitten in de meeste gevallen al deze elementen in. En start beiden (jij en je partner) zeker een half jaar van tevoren met een gezondere leefstijl (meer groenten in je voeding, minder alcohol en suikerhoudende drank, stop met roken) en start (beiden!) met supplementen als omega-3 en foliumzuur om je aanstaande kindje een goede start te geven. Denk je aan (bio-identieke) progesteroncrème? Laat je dan begeleiden door een professional. 

Insuline

Ik hoor het je bijna denken; speelt die ook een rol bij veroudering? Ja zeker!! Een verstoorde relatie tussen suiker en insuline vergiftigt je lichaam in grote mate, wat weer voor versnelde veroudering zorgt.

Functie

Insuline moet ervoor zorgen dat je bloedsuikerspiegel in balans blijft. Het ontstaat in je alvleesklier en doordat het bloedsuiker opslaat in je cellen, blijft je bloedsuikerspiegel stabiel, voel jij je prettig en heb je lekker veel energie. Insuline is ook betrokken bij vetopslag en het aanmaken van spieren. Ook bevordert het de aanmaak van testosteron. Een overschot kan leiden tot PCOS (cystes in je eierstok) waardoor je geen eisprong meer krijgt. 

Insuline en glucagon 

Glucagon ontstaat ook in de alvleesklier en werkt tegenstrijdig aan insuline. Insuline verlaagt de bloedsuikerspiegel (bij hyperglycemie) en glucagon verhoogt deze (bij hypoglycemie). Ik probeer het eenvoudig uit te leggen. Je eet een broodje, de koolhydraten worden in je lichaam omgezet in glucose. De glucose stimuleert je lichaam om insuline aan te maken. Insuline geeft je cellen de opdracht de glucose op te nemen, zodat de bloedsuikerspiegel weer daalt. En glucagon verhoogt de bloedsuikerspiegel weer als die te veel zakt. Jammer genoeg gaat in dit simpele systeem bij veel van ons iets ernstig mis. En vaak zijn we daar zelf de oorzaak van door onze slechte eet- en leefstijl zorgen wij ervoor dat glucose wordt omgezet in vet, in plaats van in energie.

Disbalans

We zijn kinderen van deze maatschappij en die zorgt ervoor dat onze leefstijl in veel gevallen zo slecht is dat het de aanmaak van insuline verstoort. Niet alleen slechte voedingsgewoontes, maar ook gebrek aan ontspanning / verhoogde stress (cortisol), slechte darmwerking en weinig beweging hebben effect op de aanmaak van insuline. De (extreem) hoge suiker-, alcohol- en koolhydrateninname en het gebrek aan basale beweging, staat in geen verhouding meer tot wat wij vanuit de oertijd gewend zijn. Onze voorouders, de jagers/verzamelaars gingen erop uit en aten wat er groeide, of wat voor dier er langs liep of zwom. En als er even niks was, dan aten ze een tijdje niets of veel minder. En toch overleefden ze als soort en zijn wij er vandaag! Wij daarentegen worden iedere-dag-de-hele-dag overspoeld met verleidingen om te eten, de marketingcampagnes voor frisdrank, snoep en fastfood galmen in onze hoofden na. De supermarkten -als verlengstuk van de voedselproducenten- maken de keuze voor gezond eten nog eens belachelijk moeilijk ook! Er is daadwerkelijk sprake van een supermarktjungle. Om deze reden ga ik vaak met klanten op excursie naar de supermarkt; een supermarktsafari 😉

Insulineresistentie (chronisch hoog bloedsuiker) 

Als jij je leven lang geregeld cola drinkt, je eten bij de mac haalt en er (daardoor want het put je uit) een slechte leefstijl op nahoudt, wordt je lichaam uiteindelijk vanzelf insulineresistent. Ongevoelig voor insuline. Je cellen krijgen onvoldoende glucose en je lever zet het niet om in energie, maar in (verzadigd) vet. Het gevolg daarvan is weer dat vet in je bloedbaan blijft en dat dan weer je immuunsysteem activeert te vechten tegen deze onbekende massa op de verkeerde plaats. Insulineresistentie herken je aan de volgende klachten: 

  • Vermoeidheid, vaak na het eten 
  • Veel dorst
  • Vaak moeten plassen 
  • Toename van gewicht 
  • Ontstekingen
  • Problemen met je geheugen en/of concentratie

Verlagen bloedsuiker

Om de balans weer terug te brengen is het belangrijk kritisch te kijken naar wat je eet. Zoek naar voedingsmiddelen met een lage glycemische lading (de mate waarin het voedingsmiddel effect heeft op je bloedsuikerspiegel). Hoe hoger, hoe sneller het effect op de bloedsuikerspiegel. Kies je (te) vaak voor hoog-glycemische voeding, dan piekt je insulinepeil te vaak te hoog naar toxische (giftige) waarden. Doe je dit langer dan vervet je lever en blijft teveel vet achter in je bloed, wat je immuunsysteem weer harder aan het werk zet, waardoor je lichaamscellen versneld slechter worden en je lichaam als geheel sneller veroudert, waardoor je ook sneller en langer chronisch ziek wordt en met wat geluk eerder sterft. Dit stel ik misschien wat baud, maar er is geen lolletje aan langdurig leven met en behandeld worden voor polypathologie (meerdere chronische ziektes tegelijkertijd), waarvan Diabetes type 2 vaak onderdeel van is.

Lage bloedsuiker – hypoglycemie

Een lage, of snel dalende, bloedsuiker ontstaat als je lichaam niet genoeg insuline aanmaakt en glucagon niet op tijd – of onvoldoende- zijn werk kan doen. Je herkent het aan de volgende symptomen:

  • Vermoeidheid 
  • Zin in zoet
  • Hoofdpijn
  • Stemmingswisselingen
  • Depressie
  • Hartkloppingen 
  • Problemen met je concentratie en geheugen 
  • Duizeligheid
  • Angst en nervositeit

Hormonen in balans

Het zal je na het lezen van deze pagina niet verbazen dat de oplossing in je leefstijl ligt. Voeding, beweging en ontspanning hebben grote invloed op de hormonen die ervoor zorgen dat je langer gezond en jeugdig blijft of die ervoor zorgen dat je versneld veroudert. Je bent nooit te oud om te starten! Wil je zelf aan de slag om de balans hier weer terug te brengen, start dan met de volgende punten:

  • Ontspan, zorg voor minder stress.
  • Beweeg, en een uurtje per week als je de hele dag zit, is niet genoeg!
  • Krachttraining (20%) afwisselen met een milde duursport (80%) als wandelen
  • Eet zoveel mogelijk zoals onze voorouders dat ook deden (80% groenten, 10% dierlijk, 10% gezonde vetten) en besteed zelf tijd aan het bereiden van je eten (=ontspanning).
  • Probeer af te vallen als je te zwaar bent. Eet je als in het punt hiervoor beschreven, dan is dat een logisch gevolg. 
  • Ondersteun je lever met de juiste voeding, of wanneer nodig met een goed supplement. Zoek hiervoor contact met een professional.

Wil je meer voeding- en leefstijladvies? Meld je hieronder dan aan voor mijn zondagochtend-inspiratiemail.

marielle van tienen happy healthcare

Marielle van Tienen

Specialist Vrouwen- en Borstgezondheid, Therapeut Manuele Lymfedrainage, Lichaamsthermograaf bij Happy Healthcare

Biedt Manuele Lymfedrainagetherapie, Thermografie en (leefstijl)advies om je (borst)gezondheid te optimaliseren en biedt hulp bij hormoon- en voedingsproblemen.

Vitamine D

Word jij ook zo blij van lengende dagen en zonniger (en warmer) weer? Na een winterperiode (of het nou écht koud was of niet en die altijd langer lijkt dan hij werkelijk was) maakt lente me altijd blij. De afgelopen weken reed ik met mijn oude cabrio door Nederland, kap naar beneden, haren in de wind en genietend van de temperatuur en de zon op mijn bol. Ik kan me bijna niet voorstellend at ik een paar weken geleden nog ruim 15cm sneeuw van mijn auto veegde.

De zon, onze eeuwige bron van levenskracht en van Vitamine D. Nou ja, de zon. De reactie van onze huid op ultraviolet in zonlicht zorgt voor een nieuwe extra dosis vitamine D. Laat ik daar eens op focussen.

Vitamine D is een levenslang belangrijk component voor sterke botten en tanden en speelt een rol bij onze weerstand en een goede werking van de spieren. Voor de opname van mineralen als calcium en fosfor is vitamine D nodig. 

In een gezond en gevarieerd voedingspatroon zitten normaal gesproken alle vitamines en mineralen die je nodig hebt. Dit geldt helaas niet voor vitamine D. Hoe krijg je er dan voldoende van binnen?

Zonlicht: de belangrijkste bron

UV-straling zorgt ervoor dat je huid vitamine D aanmaakt. Op voorwaarde dat je elke dag minimaal 15 tot 30 minuten buiten bent. Bij voorkeur als de zon het hoogst staat. En dan moet je er óók nog eens voor zorgen dat de zon bij je huid kan komen: dus minimaal met onbedekte handen en hoofd, maar liever met meer blote huid. En -last but not least- zorg ervoor dat je niet verbrandt!

En daar kom ik meteen bij de mogelijk grootste belemmering van opname van zonlicht; SPF, Sun Protection Factor, een term die je kent uit smeersels en zonnebrandmiddel. Ga op een stralend zonnige dag liever twee of drie keer per dag een half uurtje onbeschermd (ook zonder zonnebril) naar buiten, dan dat je anderhalf uur aan een stuk, ingesmeerd met factor 30 of 50 en met een dikke zonnebril op je neus, de zon in gaat. Zonnebrandmiddel zorgt ervoor dat de UV-straling niet op je huid kan inwerken. Sta je daar mooi voor niets “Vitamine D te tanken”.

Als je er liever voor kiest je huid tegen invloed van de zon te beschermen, komt een andere bron van vitamine D om de hoek kijken: voeding. Niet alleen in de wintermaanden, met gebruik van SPF heb je óók in de zomer extra vitamine D uit voeding en supplementen nodig.

Waar zit het in?

Vitamine D komt het meeste voor in dierlijke producten en dan vooral in vette vis als haring, zalm en makreel. Vlees en eieren en (échte) roomboter bevatten ook vitamine D, maar minder dan vette vis. Zie je in de winkel halvarine, margarine en bak- en braadproducten met toegevoegde vitamine D? Gebruik daarvan is een keuze. Ik raad het nooit aan om bewerkte voedingsmiddelen te gebruiken. Je lichaam is niet ingericht om dit adequaat te verwerken en de problemen op langere termijn zijn ingrijpend.

En als je tekort komt?

Door onvoldoende blootstelling aan zonlicht kun je tekort aan vitamine D krijgen. Ook lever- en nieraandoeningen kunnen de opname en stofwisseling van vitamine D verstoren. Hierdoor kun je aandoeningen krijgen als osteoperose (botontkalking) en rachitis (botvervorming bij vooral kleine kinderen). Maar ook minder ‘erge’ klachten kunnen duiden op Vitamine D tekort:

  • chronische vermoeidheid en een tekort aan energie
  • spierpijn of krampen ook bij geen overbelasting
  • gewrichtspijn
  • hyperventilatie
  • overgevoelig of bloedend tandvlees
  • overgewicht
  • regelmatig verkouden zijn
  • hartproblemen bij zeer langdurig vitamine D-tekort

Of juist teveel?

Studies hebben aangetoond dat iedere 100 IE vitamine D3 per dag je waarden in je bloed gemiddeld met 2.5 nmol/l verhoogt. Gebruik je langere periodes supplementen met extreem hoge doses kun je overschot opbouwen. Met bloedwaarde boven 375 nmol/l spreekt men van vergiftiging. Omdat de vitamine wordt opgeslagen in je lichaamsvet en langzaam vrijkomt in het bloed kan de vergiftiging enkele maanden aanhouden nadat je stopt met de supplementen. 

Een teveel aan vitamine D herken je aan klachten op als:

  • verlies van eetlust
  • diarree en obstipatie
  • verwardheid, desoriëntatie of mentale problemen
  • misselijkheid en braken
  • gewrichtspijn en spierpijn
  • continue hoofdpijn
  • prikkelbaarheid en angst
  • uitputting
  • spierzwakte
  • verhoogde dorst en vaker plassen
  • een onregelmatige hartslag
  • verminderde reflexen
  • een metaalachtige smaak in de mond
  • hoge bloeddruk

Aandoeningen die veroorzaakt worden door teveel kalk in je lichaam (hypercalciëmie). Waar van het één (calcium) teveel is, moet een ander (in dit geval vitamine K2) plaatsmaken. K2 is nodig om het calcium uit het bloed naar de botten te transporteren. Blijft te lang teveel calcium in je bloed, dan loop je een gerede kans op atherosclerose (aderverkalking). De kalkafzetting zorgt dat de doorgang van je bloedvaten nauwer worden en de vaatwand verstijft.

Neem dus altijd vitamine D3 in combinatie met voldoende vitamine K2. Je kunt ook voeding rijk aan vitamine K2 eten, zoals gefermenteerde sojabonen (natto), grasgevoerd zuivel en vlees. En denk ook aan voedingsmiddelen met zoveel mogelijk antioxidanten.

Bijslikken vaak nodig

Niet voor iedereen levert zonlicht samen met de voeding voldoende vitamine D. Het is belangrijk een vitamine D supplement (in combinnatie met voldoende K2!!) te nemen voor: 

  • Kinderen van 1 t/m 3 jaar
    Bij kinderen tot 4 jaar is de huid niet in staat voldoende vitamine D op te nemen en ook zijn ze minder goed in staat het uit voeding te halen.
  • Zwangere vrouwen
    Voor de zekerheid is het goed om bij te slikken, omdat een eventueel vitamine D-tekort gevolgen kan hebben voor de moeder én de ontwikkeling van het kind.
  • Vrouwen boven de 50 jaar
    Aanvulling kan bij vrouwen van 50-plus botverlies tegengaan. De kans bij 70-plus kan (samen met extra calcium) de kans op botbreuken verminderen.
  • Mannen boven de 70 jaar
    Aanvulling kan (samen met extra calcium) het risico op botbreuken verminderen.
  • Mensen met een donkere (getinte) huidskleur
    Een donkere huid maakt minder (snel) vitamine D aan.
  • Mensen die onvoldoende zonlicht op hun huid krijgen
    Bijvoorbeeld als ze in ploegendiensten draaien of een hoofddoek of sluier dragen.

Wil je advies over hoe het zit met jouw vaatstijfheid en de kans op kalkafzetting in je bloedvatsysteem? Of jij wel voldoende vitamine D in je systeem hebt en of je je leefstijl voldoende op orde hebt om de kans zo klein mogelijk te maken dat je problemen krijgt zoals hiervboven beschreven? Aarzel dan niet;

Hoewel alle vitamines erg belangrijk zijn voor uiteenlopende functies van het lichaam, wijd ik dit blog toch nog even aan een vaak vergeten vitamine: Vitamine K2. Over de hele groep vitamine K, was tot voor kort nog vrij weinig bekend. Vitamine K werd in het verleden eigenlijk alleen maar in verband gebracht met bloedstolling en trombose. Maar door intensief onderzoek komen er steeds meer bewijzen dat de vitamine K2 veel meer belangrijke functies heeft in het lichaam.

De voordelen van vitamine K2

Recente wetenschappelijke onderzoeken bieden verrassende resultaten wat Vitamine K2 betreft:

Bloedstolling

Sinds de ontdekking van vitamine K de bekendste werking. Het reguleren van bloedstolling, belangrijk is bij een verwonding het bloeden te stoppen. Gebeurt dit te traag, dan verlies je teveel bloed. Gebeurt dit te snel, dan krijg je last van bloedstolsels in je aderen. Vitamine K zorgt er dus voor dat dit niet te snel gaat, maar ook zeker niet te langzaam. Vitamine K is niet de enige stof die hier verantwoordelijk voor is, maar vervult wel een sleutelfunctie in dit proces.

Voor moeder én kind

Tijdens de zwangerschap, en vooral vlak voor de bevalling, verandert veel in het moederlichaam. Eén daarvan is zorgen voor een minimaal bloedverlies tijdens de bevalling. Een verhoogde activiteit van bloedstollingselementen dus. Maar dit houdt ook een risico in: Met veel actieve bloedstollingscomponenten bestaat er ook een verhoogd gevaar voor trombose. Vitamine K helpt om dit wankele evenwicht, zeker tijdens de zwangerschap, te reguleren.

Ook is vitamine K belangrijk voor het pas geboren kind. Dit is mede door het feit dat Vitamine K niet doorgegeven kan worden via de navelstreng. Pasgeboren baby’s krijgen in de eerste maanden daarom vaak vitamine K om (hersen)bloedingen te voorkomen.

Gezonde groei van de botten

Vitamine K, en speciaal vitamine K2 (menaquinone-7), zijn belangrijk voor opgroeiende kinderen vanwege de ontwikkeling van de botten. Vitamine K2 zorgt hiervoor op een indirecte manier, want voor de botaanmaak is het noodzakelijk dat de calcium zich gaat binden met Osteocalcine (een calciumbinenden eiwit). En alleen vitamine K2 kan deze verbinding realiseren. Uit een onderzoek van het UMC in Utrecht is gebleken dat een structurele inname van 45 mcg vitamine K2 een hele belangrijke bijdrage levert in de botontwikkeling. Niet alleen voor kinderen in de groei, maar ook voor volwassenen.

Osteoporose

Botontkalking, zoals osteoperose ook genoemd wordt, is een aandoening die meer en meer voorkomt, vooral op latere leeftijd. Weinig mensen (ook artsen) weten dat je dit kunt vermijden, of in ieder geval kunt uitstellen. Daar moet je dan wel op jongere leeftijd mee beginnen. Dit is niet altijd gemakkelijk. Natuurlijke preventie van osteoporose is goeddeels gebaseerd op een gezonde en uitgebalanceerde voeding (voldoende groente en fruit). Alleen heeft groente en fruit niet meer de voedingswaarde die het ooit had. Dit komt door een verarming van de bodem, nieuwe teelt-technieken en in sommige gevallen de bestraling van het voedsel. Hier wijd ik nog eens een ander blog aan.

Goed, van jongs af aan zorgen voor sterke botten door voldoende aanwas van nieuw botweefsel. Daarvoor is calcium van groot belang, dus eet en drink je je melkproducten of je slikt extre vitamine D3. Alleen heb je vitamine K2 daar bij nodig om te zorgen dat het calcium op de juiste plekken in het lichaam aankomt, en dat het calcium zich kan gaan binden met de Osteocalcine.

Flexibele hart- en bloedvaten

Vitamine K2 heeft ook een indirect voordeel. Sommige mensen krijgen genoeg, of misschien zelfs door medicatie (bijvoorbeeld cheolecalciferol) wel teveel, calcium binnen, zonder dat ze de voedingsstoffen gebruiken die zorgen voor de daadwerkelijke verwerking van calcium. Het teveel aan calcium zorgt voor problemen; zoals bijvoorbeeld nierstenen of vaatstijfheid (atheriosclerose). Vernauwing en verharding van de bloedvaten is de oorzaak van veel hart- en vaatziektes.

Uit een recent onderzoek is niet alleen gebleken dat voldoende vitamine K2 zorgt voor een juiste verwerking en transport van het calcium, wég uit de (slag)aderen, maar vitamine K2 zorgt ook voor het schoonmaken van de bloedvaten. Vitamine K2 voorkomt niet alleen afzetting van calcium in de bloedvaten, maar draait het ook terug. Een hele proces wat na een paar weken al merkbaar en meetbaar is. Dit laatste is een recente ontdekking, en moet nog verder onderzocht worden. Maar deze eerste resultaten zijn beslist hoopgevend.

Prostaatkanker

Eén van de meest recente resultaten uit medisch onderzoek is een hele opmerkelijke: Voldoende vitamine K2 verlaagt de kans op prostaatkanker met maar liefst 35%. Ook herstelt itamine K2 het beschadigde DNA in de mitochondriën, een preventie voor allerlei soorten kanker. Ook deze resultaten zijn van recente onderzoeken en moeten allemaal nog een keer gecheckt worden voordat de medische wetenschap dit inderdaad voor waar aanneemt. Maar ook deze resultaten zijn zeer hoopgevend.

Zijn er nadelen en/of bijwerkingen?

Vooralsnog zijn er geen bijwerkingen van een overdosis vitamine K2 bekend. Dat wil niet zeggen dat er geen bijwerkingen zijn. De meeste onderzoeken naar de werking van vitamine K2 zijn erg recent, en daarmee zijn ook de bijwerkingen en eventuele nadelen nog niet voldoende onderzocht. Door sommige wetenschappers wordt wel aangenomen dat een overdosis vitamine K2, in combinatie met een antistollingsmiddel zoals een eenvoudige aspirine, geen verstandige keuze is. Maar een normale dosis vitamine K2 van 45 mcg (= 1 capsule) zal geen probleem geven.

Voor de duidelijkheid: mensen die een overmatige bloedstolling hebben en die een overdosis vitamine K2 nemen, hebben wel een verhoogde kans op trombose.

Vitamine K2 in ons voedsel

Helaas is de hoeveelheid van vitamine K2 in ons dagelijks voedsel niet voldoende. Natuurlijk zijn er voedingswaren waar vitamine K2 in zit, maar dat zijn exotische gerechten of gerechten die beslist niet op ieders dagelijks menu staat. En ook al zou je dit dagelijks eten, dan is het nog niet voldoende.

Van onderstaand lijstje van voedingsmiddelen met een relatief hoge waarde vitamine K2, is Natto (Traditioneel Japanse maaltijd, gemaakt van gefermenteerde sojabonen) de onbetwiste winnaar. Het is met name het fermentatieproces wat verantwoordelijk is voor de relatief hoge concentratie vitamine K2.

  • Natto
  • Harde kaassoorten
  • Zachte kaassoorten
  • Eigeel
  • Boter
  • Kippenlevertjes
  • Salami
  • Kippenborst
  • Orgaanvlees

Vitamine K2 als voedingssupplement?

Vitamine K2 is dus een belangrijke voedingsstof maar niet meer voldoende aanwezig in onze natuurlijke voeding. Gelukkig is het wel in supplementvorm. Een algemeen advies is voor een volwassene om dagelijks 75mcg vitamine K2 te nemen (kinderen 35mcg). Omdat veel mensen vooralsnog teveel calcium in hun bloed/lichaam hebben, wat zijn weg nog moet vinden naar botweefsel, is het verstandig éérst te laten meten wat de behoefte is. Mijn ervaring is dat veel van mijn cliënten behoefte hebben aan 200mcg of meer, voordat hun vaatstijfheid weer binnen de wenselijke normen komt.

Ik kan je helpen met vaatstijfheid en bloedtesten om te zien of -en hoeveel- behoefte je hebt aan een vitamine K2 supplement. Neem daarvoor contact met me op.

Tot slot

Hoewel de resultaten van alle onderzoeken naar vitamine K2 erg hoopgevend zijn, moet er nog veel onderzoek verricht worden om alles te bevestigen. In met name Japanse studies zijn zonder nadelige bijwerkingen hoge doseringen per dag gebruikt. Als je medicatie (met name antistollingsmedicatie) gebruikt, doe je er goed aan vitamine K2 uitsluitend in overleg met je arts te gebruiken.

Wil je meer voeding- en leefstijladvies? Meld je hieronder dan aan voor mijn zondagochtend-inspiratiemail.

marielle van tienen happy healthcare

Marielle van Tienen

Specialist Vrouwen- en Borstgezondheid, Therapeut Manuele Lymfedrainage, Lichaamsthermograaf bij Happy Healthcare

Biedt Manuele Lymfedrainagetherapie, Thermografie en (leefstijl)advies om je (borst)gezondheid te optimaliseren en biedt hulp bij hormoon- en voedingsproblemen.

Vitamine K2

Hoewel alle vitamines erg belangrijk zijn voor uiteenlopende functies van het lichaam, wijd ik dit blog toch nog even aan een vaak vergeten vitamine: Vitamine K2. Over de hele groep vitamine K, was tot voor kort nog vrij weinig bekend. Vitamine K werd in het verleden eigenlijk alleen maar in verband gebracht met bloedstolling en trombose. Maar door intensief onderzoek komen er steeds meer bewijzen dat de vitamine K2 veel meer belangrijke functies heeft in het lichaam.

De voordelen van vitamine K2

Recente wetenschappelijke onderzoeken bieden verrassende resultaten wat Vitamine K2 betreft:

Bloedstolling

Sinds de ontdekking van vitamine K de bekendste werking. Het reguleren van bloedstolling, belangrijk is bij een verwonding het bloeden te stoppen. Gebeurt dit te traag, dan verlies je teveel bloed. Gebeurt dit te snel, dan krijg je last van bloedstolsels in je aderen. Vitamine K zorgt er dus voor dat dit niet te snel gaat, maar ook zeker niet te langzaam. Vitamine K is niet de enige stof die hier verantwoordelijk voor is, maar vervult wel een sleutelfunctie in dit proces.

Voor moeder én kind

Tijdens de zwangerschap, en vooral vlak voor de bevalling, verandert veel in het moederlichaam. Eén daarvan is zorgen voor een minimaal bloedverlies tijdens de bevalling. Een verhoogde activiteit van bloedstollingselementen dus. Maar dit houdt ook een risico in: Met veel actieve bloedstollingscomponenten bestaat er ook een verhoogd gevaar voor trombose. Vitamine K helpt om dit wankele evenwicht, zeker tijdens de zwangerschap, te reguleren.

Ook is vitamine K belangrijk voor het pas geboren kind. Dit is mede door het feit dat Vitamine K niet doorgegeven kan worden via de navelstreng. Pasgeboren baby’s krijgen in de eerste maanden daarom vaak vitamine K om (hersen)bloedingen te voorkomen.

Gezonde groei van de botten

Vitamine K, en speciaal vitamine K2 (menaquinone-7), zijn belangrijk voor opgroeiende kinderen vanwege de ontwikkeling van de botten. Vitamine K2 zorgt hiervoor op een indirecte manier, want voor de botaanmaak is het noodzakelijk dat de calcium zich gaat binden met Osteocalcine (een calciumbinenden eiwit). En alleen vitamine K2 kan deze verbinding realiseren. Uit een onderzoek van het UMC in Utrecht is gebleken dat een structurele inname van 45 mcg vitamine K2 een hele belangrijke bijdrage levert in de botontwikkeling. Niet alleen voor kinderen in de groei, maar ook voor volwassenen.

Osteoporose

Botontkalking, zoals osteoperose ook genoemd wordt, is een aandoening die meer en meer voorkomt, vooral op latere leeftijd. Weinig mensen (ook artsen) weten dat je dit kunt vermijden, of in ieder geval kunt uitstellen. Daar moet je dan wel op jongere leeftijd mee beginnen. Dit is niet altijd gemakkelijk. Natuurlijke preventie van osteoporose is goeddeels gebaseerd op een gezonde en uitgebalanceerde voeding (voldoende groente en fruit). Alleen heeft groente en fruit niet meer de voedingswaarde die het ooit had. Dit komt door een verarming van de bodem, nieuwe teelt-technieken en in sommige gevallen de bestraling van het voedsel. Hier wijd ik nog eens een ander blog aan.

Goed, van jongs af aan zorgen voor sterke botten door voldoende aanwas van nieuw botweefsel. Daarvoor is calcium van groot belang, dus eet en drink je je melkproducten of je slikt extre vitamine D3. Alleen heb je vitamine K2 daar bij nodig om te zorgen dat het calcium op de juiste plekken in het lichaam aankomt, en dat het calcium zich kan gaan binden met de Osteocalcine.

Flexibele hart- en bloedvaten

Vitamine K2 heeft ook een indirect voordeel. Sommige mensen krijgen genoeg, of misschien zelfs door medicatie (bijvoorbeeld cheolecalciferol) wel teveel, calcium binnen, zonder dat ze de voedingsstoffen gebruiken die zorgen voor de daadwerkelijke verwerking van calcium. Het teveel aan calcium zorgt voor problemen; zoals bijvoorbeeld nierstenen of vaatstijfheid (atheriosclerose). Vernauwing en verharding van de bloedvaten is de oorzaak van veel hart- en vaatziektes.

Uit een recent onderzoek is niet alleen gebleken dat voldoende vitamine K2 zorgt voor een juiste verwerking en transport van het calcium, wég uit de (slag)aderen, maar vitamine K2 zorgt ook voor het schoonmaken van de bloedvaten. Vitamine K2 voorkomt niet alleen afzetting van calcium in de bloedvaten, maar draait het ook terug. Een hele proces wat na een paar weken al merkbaar en meetbaar is. Dit laatste is een recente ontdekking, en moet nog verder onderzocht worden. Maar deze eerste resultaten zijn beslist hoopgevend.

Prostaatkanker

Eén van de meest recente resultaten uit medisch onderzoek is een hele opmerkelijke: Voldoende vitamine K2 verlaagt de kans op prostaatkanker met maar liefst 35%. Ook herstelt itamine K2 het beschadigde DNA in de mitochondriën, een preventie voor allerlei soorten kanker. Ook deze resultaten zijn van recente onderzoeken en moeten allemaal nog een keer gecheckt worden voordat de medische wetenschap dit inderdaad voor waar aanneemt. Maar ook deze resultaten zijn zeer hoopgevend.

Zijn er nadelen en/of bijwerkingen?

Vooralsnog zijn er geen bijwerkingen van een overdosis vitamine K2 bekend. Dat wil niet zeggen dat er geen bijwerkingen zijn. De meeste onderzoeken naar de werking van vitamine K2 zijn erg recent, en daarmee zijn ook de bijwerkingen en eventuele nadelen nog niet voldoende onderzocht. Door sommige wetenschappers wordt wel aangenomen dat een overdosis vitamine K2, in combinatie met een antistollingsmiddel zoals een eenvoudige aspirine, geen verstandige keuze is. Maar een normale dosis vitamine K2 van 45 mcg (= 1 capsule) zal geen probleem geven.

Voor de duidelijkheid: mensen die een overmatige bloedstolling hebben en die een overdosis vitamine K2 nemen, hebben wel een verhoogde kans op trombose.

Vitamine K2 in ons voedsel

Helaas is de hoeveelheid van vitamine K2 in ons dagelijks voedsel niet voldoende. Natuurlijk zijn er voedingswaren waar vitamine K2 in zit, maar dat zijn exotische gerechten of gerechten die beslist niet op ieders dagelijks menu staat. En ook al zou je dit dagelijks eten, dan is het nog niet voldoende.

Van onderstaand lijstje van voedingsmiddelen met een relatief hoge waarde vitamine K2, is Natto (Traditioneel Japanse maaltijd, gemaakt van gefermenteerde sojabonen) de onbetwiste winnaar. Het is met name het fermentatieproces wat verantwoordelijk is voor de relatief hoge concentratie vitamine K2.

  • Natto
  • Harde kaassoorten
  • Zachte kaassoorten
  • Eigeel
  • Boter
  • Kippenlevertjes
  • Salami
  • Kippenborst
  • Orgaanvlees

Vitamine K2 als voedingssupplement?

Vitamine K2 is dus een belangrijke voedingsstof maar niet meer voldoende aanwezig in onze natuurlijke voeding. Gelukkig is het wel in supplementvorm. Een algemeen advies is voor een volwassene om dagelijks 75mcg vitamine K2 te nemen (kinderen 35mcg). Omdat veel mensen vooralsnog teveel calcium in hun bloed/lichaam hebben, wat zijn weg nog moet vinden naar botweefsel, is het verstandig éérst te laten meten wat de behoefte is. Mijn ervaring is dat veel van mijn cliënten behoefte hebben aan 200mcg of meer, voordat hun vaatstijfheid weer binnen de wenselijke normen komt.

Ik kan je helpen met vaatstijfheid en bloedtesten om te zien of -en hoeveel- behoefte je hebt aan een vitamine K2 supplement. Neem daarvoor contact met me op.

Tot slot

Hoewel de resultaten van alle onderzoeken naar vitamine K2 erg hoopgevend zijn, moet er nog veel onderzoek verricht worden om alles te bevestigen. In met name Japanse studies zijn zonder nadelige bijwerkingen hoge doseringen per dag gebruikt. Als je medicatie (met name antistollingsmedicatie) gebruikt, doe je er goed aan vitamine K2 uitsluitend in overleg met je arts te gebruiken.

Wil je meer voeding- en leefstijladvies? Meld je hieronder dan aan voor mijn zondagochtend-inspiratiemail.

marielle van tienen happy healthcare

Marielle van Tienen

Specialist Vrouwen- en Borstgezondheid, Therapeut Manuele Lymfedrainage, Lichaamsthermograaf bij Happy Healthcare

Biedt Manuele Lymfedrainagetherapie, Thermografie en (leefstijl)advies om je (borst)gezondheid te optimaliseren en biedt hulp bij hormoon- en voedingsproblemen.