Spring naar inhoud

Al jaren eet ik naar volle tevredenheid volgens een mengelmoes van paleo- en oerprincipes. De basismotivatie leen ik van Jamie Oliver; "voeding hééft geen ingrediënten, voeding IS een ingrediënt!" Ik eet niets waarvan ik niet weet wat erin zit. Daarnaast kies ik voor geen granen, lactose, peulen én geen suiker, als dat niet in hele voedingsmiddelen komt zoals groente en fruit.

"Waarom?" hoor ik je bijna denken...

Omdat ik ernstig en levensbedreigend (volgens mijn dokter) ziek was! Naast dat ik zeker 25 kilo te zwaar was volgens de BMI-meetlat en ik geen energie meer had om te bewegen, bleek ik met torenhoge bloeddruk 'gezegend' te zijn. Die bloeddruk was wel een dingetje; tot zes jaar eerder was ik bloeddonor en van verhoogde bloeddruk was in de twintig jaar ervoor geen enkele keer sprake geweest. Ondanks dat ik eigenlijkbelachelijk slecht voor mezelf zorgde; de ratrace van carrièrejagen, eigen bedrijf, weer een baan, jagen naar een gelukkig leven, blije man, dito kindjes, koophuis, scheiding, noem maar op. Je kent de stressoren wel.

En dan dat gewicht he? Die 25 kilo had ik aan zien komen. Ik bezit een weegschaal thuis. Én ik ben sinds mijn vroege puberteit een ervaren diëter. Ik volgde bijvoorbeeld regimes als Weight Watchers (mager eten en suikervrije frisdranken) en het Montignac- of Atkinsdieet (wel vet en geen koolhydraten). Ik detoxte méér dan eens, ja ook met zuurkoolsap of ik liet me dieettechnisch begeleiden bij een sportschool tijdens extra dure lessen. Oh mán, ik héb door de jaren heem 's ochtends wat liters warm citroenwater naar binnen geslagen! En natuurlijk 'deed' ik ook het brooddieet (om de dag alleen maar brood), het soepdieet (alleen maar soep), het vloeibare dieet (shakes, shakes en nog eens shakes), crashdieten, al dan niet met eiwitshakes, 'smakelijk' gemaakt met smaak- en zoetstoffen. Het zal je niet verbazen dat ik in mijn late puberjaren anorexia doorleefde, waarna ik járen worstelde met boulemische symptomen. Bijna veertig jaar(!) heb ik een verstoorde relatie met eten gehad. En nóg, als ik me eens niet zo blij voel, is de éérste neiging; 'food!!'.

Oh, en ik viel wel af hoor, ik kon het alleen niet volhouden! Bij Weight Watchers werd ik gek van het calorieën/puntentellen, bij Atkins miste ik na verloop van tijd het fruit. Tja, en de shakes…. wat moet ik daaraan uitleggen?
Eenmaal afgevallen en een nieuwe kledingcollectie rijker, ging ik langzaamaan weer ‘normaal’ eten en drinken. Biertjes en wijntjes, (veel) koffie én suikervrije frisdrank, want in die tijd was met mantra: 'suiker is slecht voor je, light is de oplossing'. Ook mijn eten was ‘gezond’ volgens het voedingscentrum. Ik kookte en bakte dat het een lieve lust had, gebruik makend van alles wat mijn leven als fulltime werkende moeder makkelijker maakte.
Pastasauzen, woksauzen in soorten en maten, kruidenmixen, liters (versgeperst)fruitsap en bak- en braadproducten, noem naar op. En ik liet me maar wat graag overhalen door voedingsclaims als 'biologisch', 'light', 'suikervrij', 'mager', 'vers', 'verrijkt met vitamine...', enzovoorts.
Ik gebruikte mijn magnetron en sapcentrifuge praktisch dagelijks.

Inmiddels weet ik gelukkig beter…

En tóch, om de deelnemers aan mijn programma’s en adviezen goed te kunnen snappen, heb ik mezelf eens als proefkonijn gebruikt. Na jarenlang ontzettend 'schoon' geleefd te hebben, waarvan de laatste 6 maanden ook eens 100% alcoholvrij, startte ik een test waarbij ik JUIST suiker ging eten… Geen verborgen suiker in als ‘gezond’ bekend staande producten, zoals in “That Sugar Film” (onderaan dit artikel zie je de links), maar gewoon snoep (snickers, winegums, stroopwafels, the works!). Ik was ook niet van plan het 60 dagen vol te houden, één week was mijn idee. Mijn gezondheid is me immers liever dan een test.

Wat tóen met me gebeurde... Het is gewoon beangstigend als je bedenkt dat ‘iedereen’ om me heen zich hier dagelijks mee volstouwt. Dat ik dat óók mijn hele leven hiervoor deed…
Mijn lijf ging akuut in stress modus. Mijn bloeddruk verdubbelde. Metéén(!!) En mijn hartslag… mán, je zag de aderen in mijn hals kloppen, ik kreeg de behoefte mijn hart vast te houden, zó ging het tekeer.
Mijn -anders zeer acceptabele- conditie verdween direct en hijgend en puffend volbracht ik mijn dagelijkse powerwalklessen of trok ik mezelf de trap op. Mind you, ik ben een ervaren powerwalktrainer, elke week zo'n 60km op de teller!
Ik viel op elk onzalig moment, voor úren aan een stuk in slaap en ik was niet van de bank af te sláán, zo ‘moe’ voelde ik me.
Mijn maaginhoud verzuurde, ik boerde ook steeds zurigheid op, of -in het gunstigste geval- alleen maar zure gassen.
Puistjes schoten uit mijn huid, vettigheid en verdroging waren mijn acute lot!
En omdat wat je erin stopt er ook weer uit moet, natuurlijk het 'praatje poep': mijn darmen draaide overuren! Vooral waar het gas betrof. Waar ik met 'schoon eten' na elke maaltijd aandrang had ruimte te maken voor een volgende lading en ik zonder moeite en zonder veel papier te gebruiken mijn toiletbezoek had, kon ik nu niet eens meer één keer op een dag poepen. En áls ik al -na lang wachten op de pot- dan eindelijk eens poepte, had ik écht veel toiletpapier nodig om van onderen weer schoon te worden…
Vind je dit een vies verhaal? Kun je nagaan wat mijn darmen ervan vonden. Of mijn lijf in het geheel!

Die week heb ik niet gehaald.

Ik heb het zes dagen volgehouden. En steeds had ik de behoefte na elk slaapje een hele liter(!) water te drinken om van het zure gevoel in mijn lijf af te komen. Aan die behoefte gaf ik hoe dan ook toe. Het was een test hè. Maar het geeft wel aan in welke mate mijn lijf smachtte naar verdunning van -per keer- het equivalent van één handvol winegums, of drie stroopwafels.

Wat ook raar was, is dat ik ondanks het lichamelijk ongemak, na elk moment van de dag zin had in suiker... wéér suiker!! Méér suiker!! De verslaving maakte zich van mij meester!
Ik hoor je bijna denken; suiker zorgt er toch voor dat je je fit gaat voelen? Ja, heel eventjes!! Daarna is je lijf bezig -met alle energie die het in zich heeft- weestand te bieden aan de effecten van de overdosis suiker. Dáárdoor voel je je zónder suikerbommetje zo lamlendig. Dáárom wil je een sportdrankje, of een fruitsapje of een ‘gezonde(?!?) smoothie met lekker veel fruit… Laat je alsjeblieft niet voor de gek houden!! In zo'n smoothie zit al gauw 30% of meer suiker! Ongelooflijk hè?

That Sugar Film

Ik raad je aan That Sugar Film eens te bekijken. Neem er je tijd voor en laat het je allemaal eens goed doordringen. Hier presenteert een man zich als profkonijn en registreert, omringd door de nodige artsen en wetenschappers, de effecten van suiker in zijn lijf. Dit doet hij door 6 weken alleen maar ‘gezonde voeding’ te eten. Gezond geadverteerd, zoals wij ook door Het Voedingscentrum 'voorgelicht' worden. Hij laat zien dat het -zónder snoep of frisdrank te gebruiken- verschrikkelijk makkelijk is 40 theelepels suiker per dag binnen te krijgen. Maximaal(!!) Hij stelde zichzelf een 'redelijke' bovengrens omdat artsen die hem begeleidden anders voor zijn gezondheid vreesde. En het blijkt hem bij tijd en wijle moeite te kosten het ‘maar’ bij die 40 te houden…. Vreselijk veel mensen die NIET zo bijhouden wat ze aan 'verborgen suikers' binnenkrijgen, krijgen -met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid-, dagelijks veelvouden van die 40 theelepels binnen.

Wat ik eigenlijk het ergste van de hele film vind; al aan het begin van de vorige eeuw(!!) was het duidelijk dat veel suiker niet goed voor je is. VIJFTIG jaar geleden werd al BEWEZEN dat suiker méér verslavend was dan cocaïne(!!) en dat onze chronische welvaartsziektes als diabetes, obesitas, hart- en vaatziekten en kanker ALLEMAAL terug te linken zijn op de enorme doses suiker waar we ons lijf jaar in jaar uit mee volstoppen(!!) Kijk eens naar de documentaire/film Fed Up, daar komt het allemaal aan bod. in de link tref je véél meer links aan naar uitzendingen en onderzoeken over dit onderwerp.

En de suiker- en voedingsindustrie maar massa’s en massa’s geld uitgeven om klip en klare bewijzen met beeld en tekst om te bouwen naar aperte leugens om ons te laten geloven dat het allemaal wel meevalt.

Hoe is je Engels?
Deze versie van That Sugar Film kun je GRATIS BEKIJKEN (met Tsjechische ondertitels)
Hier kun je hem Nederlands ondertiteld bekijken voor € 2,99.

Gezonde voeding is heel simpel voeding dat zo min mogelijk bewerkt is. Geen kunstmatige toevoegingen en op een gezonde manier bereid (zónder magnetron!) en oververhitting (verbranding). Een orthomoleculair voedingspatroon houdt (of maakt!) je lichaam gezond en fit.

Je eet maximaal(!) drie volwaardige maaltijden per dag. Maximaal, omdat een goede voedzame maaltijd het hongergevoel voor zeker 4 a 6 uur onderdrukt en de bloedsuikerspiegel niet al te veel laat schommelen, zijn tussendoortjes niet nodig. Wil je tussendoor tóch eten? Kies dan iets voedzaams als rauwkost, eiwitten en/of vetten in de vorm van bijvoorbeeld een gekookt ei, noten, wat (gerookte) kip of zalm en/of avocado’s. Daarmee voed je je lijf goed en houd je je bloedsuikerspiegel constant waardoor je langer een verzadigd gevoel behoudt. Wil je persé iets zoets, kies dan voor een stukje pure chocolade of wat gedroogd fruit.

Oer- en orthomoleculaire voeding gaat ervan uit dat je enig graan in je eetpatroon verwerkt. Paleo raadt dat af omdat praktisch geen gezond graan te krijgen is. Om de graanproductie in de wereld op peil te houden zijn ongelooflijk veel pesticiden en ander gif nodig. Daarbij hebben moderne granen en met name gluten in granen de onhebbelijke eigenschap de darmwerking te frustreren. Uit groenten en fruit haal je meer dan voldoende vezels.

Ontbijt

Veel mensen hebben geleerd dat ontbijt de belangrijkste maaltijd van de dag is. Daarom ga ik hier uitgebreid in op gezonde varianten.

  • Warme pap. Als je niet zonder stevig ontbijt kunt, is dit een oplossing: het is een mengsel van banaan, ei en kokosmelk wat je in de pan opwarmt. Lekker met wat vers fruit, kokosrasp, notenpasta of andere toppings. Het is heerlijk zoet, zonder extra toegevoegde suikers en goed vullend!
  • Ei. spiegelei, omelet, gekookte eieren, scrambled eggs en nog veel meer. Met groenten, spek, of zelfs met fruit. Makkelijk, snel en heel lekker.
  • (home made)
  • Broodvervanger (een soort 'cake' van noten en zaden) met liefst oudere geitenkaas, vers fruit, geitenyoghurt, rauwe honing en pijnboompitten
  • Smoothie kun je maken van, tja eigenlijk van alles. Ik raad je wel aan om per hoeveelheid zeker 3 delen groenten op elke 1 deel 'overig' toe te voegen. Je stelt ze samen met Groenten, Vocht, producten die 'verbinden', Fruit en Extra's
    • GROENTEN: andijvie, snijbiet, ruccola, romeinse sla, zakje gemengde sla, bleekselderij, broccoli (kress), rode biet, Paksoi, peterselie
    • VOCHT: water, kokoswater, (groene) thee, ongezoette amandelmelk, sinaasappelpartjes. Je kunt hem ook iets dikker laten door er minder vocht door te doen. Je kunt de smoothie dan oplepelen, ook wel een ‘smoothie bowl’ genoemd
    • VERBINDERS zijn avocado, banaan, kaki fruit, mango, nectarine, perzik, peer, kiwi en appel.
    • FRUIT, alle soorten
    • EXTRA: cacaopoeder, walnoten, cashews, hennepzaad, kaneel, gember, citroen, honing, lijnzaad, spirulina, tarwegras, chiazaad, kokosrasp, bijenpollen…
    • Je kunt het zo gek niet bedenken.
  • Left-overs van de lunch of avondeten van de vorige dag!
  • Of sla je ontbijt over! Ontbijt is NIET de belangrijkste maaltijd van de dag. dat is je avondeten. Je zult merken dat als je een volwaardige avondmaaltijd hebt gegeten, je 's ochtends niet zo’n trek hebt. We zijn heel goed in staat om een wat langere periode niet te eten. Dit 'intermittent fasting' heeft veel gezondheidsvoordelen. Denk aan een betere hormoonbalans en vetverbranding. Ik doe dit zelf ook regelmatig en het bevalt me heel goed. Luister dus wat vaker naar je lichaam.

Lunch

  • Gestoomde of roergebakken groenten met (vette) vis, vlees, ei, paddenstoelen of zaden
  • Groenteomelet met verse kruiden, kiemen, knoflook en paddenstoelen
  • Omelet gevuld met gerookte zalm of kip en groenten
  • Hartige groentetaart, frittata of ei-muffins
  • Salade met koude zoete aardappel, glutenvrije granen en groenten, eventueel met avocado, ei, kikkererwten of zaden
  • Salade of gestoomde groenten met vis, vlees, ei of zaden
  • Soep, getrokken van botten dan hè ('bone broth'). Botten in een pan, ruim water erbij en een eetlepel mineraal zout (Himalaya of Zeezout) en 24 (kip) tot 72 uur (rund) laten trekken op plm 90 graden Celcius. Een geweldige collageen-boost en het helpt je bij de spijsvertering.
  • Alles wat je bij het ontbijt of diner zou eten.

Diner

  • Zorg dat je -verdeeld over je maaltijden- zo'n 500-800 gram groenten eet
  • Start de maaltijd met rauwkost of kort geblancheerde groenten, aangemaakt met extra vierge olijfolie
  • Maximaal 75 gr vis of vlees met lekker veel gestoomde of roergebakken groenten
  • Ter vervanging van vis of vlees kunnen afwisselend paddenstoelen en peulvruchten gegeten worden
  • Glutenvrije granen of zoete aardappels met gestoomde of roergebakken groenten
  • Alle suggesties die bij de lunch vermeld staan

1

Wat is lactose intolerantie

Eerst even wat theorie. Lactose is een suiker dat van nature in moedermelk voorkomt bij mensen en andere zoogdieren zoals honden, katten, paarden, varkens, koeien, apen, geiten en schapen). Lactose bestaat uit de moleculen glucose en galactose. In de dunne darm wordt lactose door het enzym lactase opgeknipt/afgebroken en glucose en galactose wordt als voedingsstof in het bloed opgenomen. De hoeveelheid lactase neemt -na de zuigelingenperiode- snel af. Hóe snel, hangt af van je genetische samenstelling.

Ons lichaam kan vaak niet overweg met lactose. En dat is logisch! Ons lichaam is niet gemaakt om zuivel te verdragen. Tot ons tweede jaar maakt onze alvleesklier lactase aan, een enzym om lactose te verteren. Na die tijd behoren we geen melk meer te drinken. Als we niet -meer- in staat zijn de lactose te verteren, treden vaak vervelende en soms ernstige klachten op. Sommige mensen eten/drinken zo weinig zuivel dat ze er geen last van hebben en niet eens weten dat ze lactose-intolerant zijn. Lactose-intolerantie is iets anders dan een koemelkallergie. Bij allergie spreek je van een eiwit, lactose is een suiker. De meeste lactose-intolerante mensen hebben lage lactase niveaus (ze produceren nog wel een beetje lactase).

Hoe weet je of je lactose-intolerant bent?

Heel simpel! Schrap melkproducten voor tenminste 30 dagen uit je voeding en kijk wat met je gebeurt als je het weer eet/drinkt. Ervaring en onderzoek laten zien dat het verminderen van alleen maar lactosebevattende producten vaak niet voldoende is om de darmklachten flink te verminderen.

Komt het veel voor?

In Europa is tot wel 40% van de bevolking lactose-intolerant. Wereldwijd zie je grote verschillen: sommige rassen, met name die van oudsher geen zuivel in hun dieet hebben, zijn gevoeliger, zoals in Zuidoost-Azië en delen van Afrika. Bij mensen van Oost-Aziatische afkomst, is vermoedelijk 90% in meer of mindere mate lactose-intolerant.

Welke symptomen komen voor bij lactose-intolerantie?

Bij een lactasetekort komt achterblijvende lactose in de dikke darm terecht, en komt de suiker in contact met darmbacteriën. Die zetten lactose om (fermentatie/rotting) waardoor waterstofgas, methaangas en kleine organische moleculen ontstaan. Deze moleculen veroorzaken klachten als buikpijn, winderigheid, een opgeblazen gevoel en diarree. Lactose trekt ook water de darmen in (osmose) wat je diarree en pijn oplevert. Iedereen heeft een eigen drempel van lactose-tolerantie. Sommigen worden al ziek van een eetlepel melk, anderen verdragen zonder probleem een halve liter. Gewoonlijk treden binnen een paar uur na consumptie buikklachten op. Soms veel sneller.

Darmklachten

 braken  buikpijn  diarree
 gerommel in de maag en darmen (alsof gas zich verplaatst)  gespannen buik  jeuk rond de anus
 krampen  misselijkheid  obstipatie
 opgeblazen gevoel  oprispingen  winderigheid

Doordat de bacteriële ‘toxinen’ opgenomen worden in het bloed, veroorzaakt lactose-intolerantie ook andere symptomen. Via het bloed bereiken ze de hersenen -waar ze hoofdpijn veroorzaken-, het hart -waar ze hartkloppingen veroorzaken-, de spieren en gewrichten -wat tot pijn leidt-, en het immuunsysteem -waardoor de allergieën verergeren en weer andere klachten ontstaan-. Een van de meest genoemde overige lactose-intolerantie symptomen is vermoeidheid. Lactose-intolerantie komt op elke leeftijd voor, al is de kans erop -hoe ouder je wordt- groter.

Mogelijke andere klachten

 concentratieproblemen  depressieve gevoelens  eczeem
 geheugenverlies  gewrichtspijn  hartkloppingen
 hoofdpijn  jeuk  mondzweren
 spierpijn  verkoudheid  (chronische) vermoeidheid

Behandeling en dieetadvies

De beste zuivelkeuze is Rauwe, gefermenteerde, volle zuivel (vol vet). Neem altijd alles vol vet. Dus volle melk, volle yoghurt, Griekse yoghurt, roomboter, kaas etc. Dit is altijd het beste. Laat de gepasteuriseerde zooi staan, en probeer altijd biologisch te kopen.

Geitenzuivel is ook een optie. Meer vet, minder caseïne, minder lactose en minder verteringsproblemen maken van geitenzuivel een perfecte optie. Zowel qua structuur als qua voedingswaarden komt geitenmelk heel dicht in de buurt van moedermelk, wat het een meer aannemelijke keuze maakt dan melk van de koe.

Ben je lactose-intolerant dan eet/drink je natuurlijk Lactosevrij. Dat betekent: géén melk en producten die van melk gemaakt worden, zoals boter, yoghurt, room, verse kaas, melkdesserts. Heb je het 'melkgevoel' nodig, gebruik dan volwaardige alternatieven zoals: plantaardige variaties op yoghurt en room (liever géén sojaproducten), ghee of kokosproducten (géén margarine en bak- en braadvet uit de supermarkt). Hazelnoot-, amandel-, rijst-en haverdrank zijn lactosevrij. Ook voor sauzen, soepen, pannenkoeken, gebak, desserts, quiche, etc. kun je goed gebruik maken van deze variaties.

De gouden regel is LÉÉS het etiket op de verpakking en laat een product in de winkel staan als daar op vermeld staat: koemelk, melkpoeder, gepasteuriseerde melk, gecondenseerde melk, melkderivaten, melksuiker, lactose, geitenmelk, schapenmelk, elke andere dierlijke melk, pudding, roomijs, vetvrije melk, melkbestanddelen, kunstmatige room, melkpoeder, koffieroom, melkeiwit, kwark, karnemelk, yoghurt, verse kaas, roomkaas, kaassmaak, kaaspoeder, room, boter, geklaarde boter, wrongel, caseïne, gehydrolyseerde caseïne, caseïnaat, natriumcaseïnaat, gehydrolyseerde melkeiwitten, wei, melkwei, gehydrolyseerde melkwei, melkwei-eiwitten, lactalbumine, lactalbumine fosfaat, lactoglobuline, melkweipoeder, geconcentreerde melkwei, melkweibestanddelen, melkweisiroop (lactaat of melkzuur kan wel).

en LEES het AANDÁCHTIG want ook volgende producten bevatten vaak lactose: voorgesneden vleeswaren zoals ham en kip, worstjes gepaneerde/bewerkte vis- en vleesproducten gevulde pasta kant- en klare aardappelproducten, brood, koffiekoeken, koekjes, ontbijtgranen, glazuur, hagelslag, chocopasta, chocolade, snoep, dips als guacamole, dressing, margarines, chips, borrelnootjes, bladerdeeghapjes, soepen, bouillonpoeder of bouillonblokjes bepaalde medicatie, vitaminepreparaten.

Laat je niet misleiden. óók de term BIOLOGISCH is geen garantie voor een gezonde keuze!

Nog even wat Paleo-theorie

Zuivel is een grijs gebied. Vooral gefermenteerde zuivel en volle/rauwe zuivel. Deze zijn zelfs best goed voor je. Met mate! Vermijd alle magere varianten! Alle voedingsstoffen zijn daar uitgehaald.

Suiker, graan en peulen, bewerkte voeding en industriële plantaardige olie hebben -bewezen- een slechte invloed op het menselijke lichaam. Zuivel daarentegen is wel te drinken in rauwe vorm. Het zit vol met goede verzadigde vetzuren, eiwit en koolhydraten – alles in gemiddelde hoeveelheden.

Met name westerse mensen zijn de enige zoogdiersoort die melk blijft drinken nadat we melk van onze moeder hebben gehad. Technisch gezien zou je op alleen melk kunnen overleven (ik beveel het je niet aan!), maar het zou kúnnen. Melk is voeding voor baby’s en bedoeld om groei te stimuleren. Ons lichaam herkent melk zeker als voeding. Maar of het goed voor je is? Als je probeert te groeien -aan te komen- én je hebt geen last van de nadelen van melk (acne, insuline van het melksuiker lactose of auto-immuun van caseïne), dan kan het een goede voedingsbron zijn. Daarnaast zou zuivel een goede bron van goede bacteriën kunnen zijn voor je darmen in de vorm van yoghurt, kefir en zelfs sommige soorten kaas. Door het fermentatieproces zijn de meeste suikers (lactose) al verdwenen

Producten die van nature lactosevrij zijn

Vanuit Paleo-/Oer-oogpunt beveel ik ze niet aan, omdat de meeste producten (zeer) bewerkt zijn en ramvol suiker zitten, voordat ze in de winkel komen te staan. Omdat dit artikel over lactose gaat, hier dan toch een opsomming.

Soja-alternatieven voor zuivelproducten bevatten dan van nature wel geen lactose, ze staan vaak bol van de chemicaliën (pesticiden/insecticiden). Schonere alternatieven zijn amandeldrank, havermelk, hazelnootdrank, kokosdrink en rijstdrank. En natuurlijk is er lactosevrije melk, lactosevrije yoghurt en lactosevrije roomkaas van diverse merken.

Lactosevrije kaas Lactose in kaas is nooit volledig uit te sluiten, op sporenniveau.
Bij alle Hollandse harde kazen (Goudse, Edammer, boerenkazen, geitenkaas, schapenkaas) is het productieproces zodanig dat de lactose tijdens het proces wordt uitgewassen / verzuurd. Na de bereiding blijft nog zeer weinig lactose over. Dit geldt ook voor harde buitenlandse kazen (Cheddar, Emmenthaler, Gruyère, Cantal, Parmesan etc.). Jonge en Jong Belegen kazen zullen nog sporen van lactose bevatten. Halfharde en belegen kazen hebben een laag lactosegehalte (0,3-1,5 gram per 100 gram). Oude kazen zijn zeker lactosevrij. Je kan het beste zelf uittesten hoe gevoelig je bent voor deze kazen.

ROOMboter bevat per 100 gram weinig lactose (0,1-1 gram). Wil je boter zonder lactose dan is geklaarde (room)boter (Ghee) een alternatief.

Overige lactosevrije producten: Ook hier geldt; ik laat Paleo/Oer richtlijnen achterwege omdat dit artikel over lactose-intolerantie gaat.

Lactosevrije groenten en fruit: LET OP! aan conserven (in blik, pak of glas) is vaak zout of suiker toegevoegd!
verse groente, groente in blik of pot (geen à la crème), diepvriesgroente (geen á la crème), tomatenpuree, groentesap, vers fruit, fruit uit blik, pot of diepvries, puur vruchtensap.

Lactosevrije aardappelen, rijst en pasta: gekookte aardappelen, aardappelpuree gemaakt met lactosevrij melk, frites, gebakken aardappelen (gebakken in lactosevrije boter of in olie), witte rijst, risottorijst, zilvervliesrijst, volkorenrijst, couscous, quinoa, gierst, tarwe, haver, spelt, bulgur.

Lactosevrije brood en graanproducten: brood dat met water bereid is (het meeste volkoren brood, bruine brood, ciabatta, focaccia, stokbrood), harde broodjes (met water bereid), knäckebröd, droge havermout, droge gerst, droge boekweit.

Lactosevrije vlees, vis en vleesvervangers: LET OP! aan conserven (in blik, pak of glas) en vleeswaren is vaak zout of suiker toegevoegd!
alle soorten rundvlees, varkensvlees, kalfsvlees, lamsvlees en kip zónder saus of paneermiddel, vers en uit de diepvries, pure vleeswaren zoals ham, rookvlees, fricandeau, alle soorten vis, schaal- en schelpdieren zónder saus of paneermiddel, vers, diepvries en uit blik, eieren, tahoe, tempé.

Lactosevrije olie en vet: plantaardige olie

Lactosevrije drank: LET OP! aan conserven (in blik, pak of glas) is vaak zout of suiker toegevoegd!
zwarte koffie, thee zonder melk, vruchtensap, groentesap, frisdrank (behalve frisdrank op weibasis), limonadesiroop, wijn, bier, gedestilleerde drank (met uitzondering van creamlikeur), water.

Lactosevrije soepen en sauzen: LET OP! aan conserven (in blik, pak of glas) is vaak zout of suiker toegevoegd!
bouillon, heldere soep, gebonden soep zonder melk of room of gemaakt met lactosevrije zuivel, tomatensaus, mayonaise, fritessaus, mosterd, salsa, ketchup.

Diverse andere producten: LET OP! aan conserven (in blik, pak of glas) is vaak zout of suiker toegevoegd!
popcorn, chips naturel, tortillachips (zonder kaas), noten, studentenhaver, azijn, zout, peper, kruiden, specerijen, gist, suiker, honing, jam, appelstroop, pindakaas, notenpasta, pure chocolade, pure chocolade hagelslag, zuurtjes, winegums, drop.

Eet/drink dus GEEN:

Chocolademelk, crème fraîche, fruitzuiveldranken (Rivella, Fristi, Taksi), gecondenseerd melk, geitenmelk, hüttenkäse, ijs, karnemelk, mascarpone, mozzarella, melk, melkdrank, melkpoeder, milkshake, cottage cheese, ricotta, roomijs, roomkaas, slagroom, paardenmelk, pudding, schapenmelk, smeerkaas, yoghurt, yoghurtdrank, zure room, verse kaas, vla, zachte kaas.

of producten met ingrediënten als:

lactose, melk, melkpoeder, melksuiker, wei, weipoeder, wrongel.