Spring naar inhoud

Supermarktmaffia

Denk je dat je in de supermarkt veilig bent? Think again!

Wat niemand je vertelt over de supermarkt

Een supermarkt is er niet voor om jou te simuleren tot een gezondere leefstijl. Het is een marketingmachine, ontworpen om je tot kopen (en consumeren) te verleiden. De gangpaden worden  zorgvuldig aangelegd, serene muziek en zelfs geurende lucht wordt ingezet om je langer in de winkel te houden. Zo verbergen ze de schaduwrijke delen van de business.

Elk bedrijf heeft natuurlijk zijn geheimen, maar sommige zijn behoorlijk verrassend.

  1. Marktanalyse wordt continue uitgevoerd

Supermarkten investeren flink in het bestuderen van de psychologie van de klanten. Ze weten daardoor exact hoe ze hun groenten- en fruitafdeling moeten inrichten met de juiste hoeveelheden en welke soort licht om interesse te wekken; als klanten eenmaal ‘gezonde’ producten in hun kar hebben liggen, zijn ze eerder geneigd impulsaankopen te doen. Daarom leidt de supermarkt je door de verse producten voordat je wordt afgezet bij het koekjespad.

Supermarkten halen je over tot het doen van die impulsaankopen te doen. Een klassiek voorbeeld is de banaan. Marketinganalyses lieten zien dat klanten de voorkeur geven aan bananen van de tint 12-0752 (uit de Pantone-kleurenschaal). Bananenhouders reageerden snel en kweekten hun gewassen onder omstandigheden die de 12-0752 produceren. Er was natuurlijk geen smaakverschil, maar al snel liep elke supermarkt over van de 12-0752.

Snap je nu waarom je klantenkaart vooral goed is voor de supermarkt zelf?

  1. De volledige lay-out van een supermarkt is ontworpen om ervoor te zorgen dat u meer geld uitgeeft

Gondelkoppen zijn in feite goudmijnen en gebouwd om de interesse te wekken. Ramvol typische impulsaankoopproducten of producten van rijke fabrikanten. Ja precies, bedrijven betalen supermarkten om producten in deze gondelkoppen te krijgen. Omdat van deze plaats producten vaak 33 procent beter verkopen dan gewoon in het schap. Vaak zijn het promotiegoederen, zoals ‘voordeelverpakkingen’ of producten met een beperkte houdbaarheid. Of de winkel zelf gebruikt deze gondelkoppen om versneld van oude voorraad af te komen. Niet te vaak natuurlijk, een betalende fabrikant levert immers meer op.

Winkeliers weten dat klanten steeds minder vaak door iedere gang lopen, vooral als ze gezonder willen eten 'shoppen' ze steeds minder, dus gebruiken ze de gondelkoppen om snelle producten te verkopen.

  1. De vervaldatums wijzigen

Dit wordt (oogluikend) toegestaan door de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (NVWA). Soms zit er een actie- of kortingssticker over de ‘uiterste verkoopdatum’ of ‘uiterste houdbaarheidsdatum’ heen geplakt. Check dus je aankopen als je overlappende labels aantreft.

De NVWA grijpt amper in als supermarkten voedsel voorbij de 'uiterste verkoopdatum' verkopen. In veel gevallen is dat overigens volkomen veilig, omdat die 'uiterste verkoopdatum' vaak niet zoveel zegt over de kwaliteit van een product. Het wordt vaak extra kort gesteld om de omzetsnelheid te bevorderen en om mensen te stimuleren ‘over datum’ producten te vervangen voor ‘versere’.

Als een voedselproduct potentieel gevaarlijk is, moet het natuurlijk wel verwijderd worden.

  1. De slagers kunnen vlees aan elkaar plakken

Veel supermarktslagerijen gebruiken een stof genaamd transglutaminase (‘vleeslijm’) om stukjes vlees aan elkaar te plakken, waardoor ze in feite grote steaks creëren met kleinere stukjes rundvlees. Supermarkten zijn niet verplicht gelijmde vleesproducten te etiketteren.

Helaas is het heel moeilijk om gelijmd vlees te identificeren, omdat het net lijkt op normaal vlees met marmering. Je proeft misschien niet eens het verschil. Sterker nog, je hebt misschien wel kilo's van de dingen gegeten, en totdat de etiketteringswetgeving verandert, kun je verwachten dat je vrij veel meer zult eten.

  1. Het water dat op de verse producten wordt gebruikt is niet altijd essentieel

Veel groenten en fruit hebben geen extra vocht nodig als ze in de winkel liggen. Desondanks benevelen sommige supermarkten hun versproducten omdat dat een illusie van ‘extra vers’ geeft. Recht van het land... Veel producten worden opgeslagen in klimaatkamers waar de zuurstof wordt weggezogen om het bederfproces te stoppen. Eenmaal blootgesteld aan de open lucht, condenseert het vocht op het koele product. Sommige vruchten zijn zes maanden oud tegen de tijd dat ze op de planken liggen (ze smaken echter zoals je gewend bent).

  1. Vissen zijn vaak verkeerd gelabeld

Je kunt kip niet verkopen en het varkensvlees noemen, maar je kunt zeker bepaalde soorten vis verkopen als andere soorten vis. Oceana, een belangenbehartigingsgroep voor de instandhouding van oceanen, heeft een rapport vrijgegeven met een analyse van 25.000 vismonsters die op verschillende locaties wereldwijd zijn gekocht. Het rapport liet een gemiddeld percentage "visfraude" zien van 30 procent. Verontrustender is dat 58 procent daarvan afkomstig was van vissoorten die mogelijk gezondheidsrisico's kunnen veroorzaken voor mensen met bepaalde allergieën. In de Europese Unie hebben strenge voorschriften de visfraude in de afgelopen jaren verminderd. Sommige kruideniers bieden traceerbare vis, en als mensen het vragen, zullen managers hopelijk leren dat mensen willen weten waar hun ‘seafood’ vandaan komt.

  1. Supermarkten falen bij inspecties en blijven toch open

Net als restaurants komen kruideniers regelmatig met gezondheidsinspecties in aanraking. Ze kunnen punten verliezen voor het gebruik van onreine winkels, vooral als inspecteurs muizen, insecten of ander ongedierte, vinden. Je zou er toch vanuit gaan dat een mislukte inspectie een (al dan niet tijdelijke) winkelsluiting oplevert.

Alleen, als een supermarkt een inspectie niet doorkomt, gebeurt er vrijwel niets. Waarom? Inspecteurs houden zich meer bezig met restaurants en vaak hebben ze simpelweg niet de macht om grote supermarkten te sluiten. Soms zijn inspectierapporten van supermarkten te vinden, maar lang niet alle gegevens zijn openbaar. Gelukkig duikt er soms een nieuwsrubriek in deze materie.

  1. Grotere winkelwagentjes = meer aankopen

Is het je ooit opgevallen dat je altijd je winkelwagentje vult? Nou, dat viel supermarkten ook op. Wist je dat winkelwagentjes de afgelopen decennia enorm zijn gegroeid? En dat consumenten 40% meer kopen toen de inhoud van de karren twee keer zo groot werd?

Dan gebruik je toch een mandje, hoor ik je zeggen. Volgens het Journal of Marketing Research koop je juist impulsiever met een mandje aan je arm!  Waarom? Je leeft in de illusie dat je gezonder bezig bent door met een (steeds zwaarder) mandje aan je arm te lopen. Een soort van workout zeg maar. En dat je daardoor iets lekkers wel verdient. Je zou denken dat al naar gelang je mandje zich meer vult, dat je een signaal zou krijgen dat je genoeg hebt gekocht. Alleen werkt dat niet zo; je gaat dan juist op zoek naar producten die er nog (nét) bij kunnen. Dat signaal is helemaal afwezig (of komt pas na veel meer aankopen) als je een winkelwagentje gebruikt.

Is het je trouwens opgevallen dat veel mandjes wielen hebben gekregen en dat sommige supermarkten die mandjes vervangen hebben voor complete trolleys? Allemaal om te voorkomen dat klanten alleen dát kopen wat ze van plan waren te kopen.

Er is een manier om dit systeem te verslaan: maak een boodschappenlijst. Uit een studie van 2015 bleek dat mensen die boodschappenlijstjes maken veel eerder geneigd zijn gezonde keuzes te maken, omdat ze hun aankopen thuis voorbereiden - zonder de verleiding van supermarktmaffia.

Wil je ook leren waarop je kunt letten bij boodschappen doen? Boek dan een Supermarktsafari of een workshop Etiketten Lezen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *