Spring naar inhoud

Plantaardige zuivel

Plantaardige zuivel; waarom zou je?

We zijn als westerlingen zó gewend geraakt aan zuivelproducten dat het voor velen die hun leefstijl willen verbeteren een enorme uitdaging is dit te vervangen. "Het is zo lekker" hoor ik vaak, of "je hebt het nodig voor je botten", is ook zo'n mooie platitude.

En eerlijk is eerlijk; google eens op plantaardige zuivel of zuivelvervangers en er gaat een wereld voor je open! In de slipstream van de veganistische golf, zijn  producenten handig ingesprongen op de algemene bewustwording dat zuivel eigenlijk helemaal niet zo goed voor mensen is. Méters supermarktschappen en página's vol aanbiedingen en 'gezonde' plaatjes in de supermarktmagazines. Het ene product nog mooier verpakt dan het ander en de beloftes liegen er niet om.

Ik snap natuurlijk dat het fijn is om dierenleed-schuldvrij melk, yoghurt, kwark, room en toetjes te kunnen eten. Er kleven alleen grote nadelen aan deze alternatieven. Neem alleen al de gigantische prijzen en de diverse samenstellingen.

Opletten

Je moet ook enorm opletten als je een gezonde plantaardige zuivel zoekt. Aan de meeste producten zijn belachelijk veel suikers of smaakstoffen toegevoegd. Qua voedingswaarde zijn ze totaal niet vergelijkbaar met koemelk. Haver- en amandelmelk bevatten bijvoorbeeld nauwelijks eiwitten en amper opneembare calcium.

Klik als je durft eens deze producten aan en scrol dan door naar de ingrediëntenlijst.

 

Waarom zo duur?

Voor een potje kokosyoghurt van 300 gram betaal je met gemak zo'n 3 á 4 euro!! Waarom?! Omdat zuivelvrij gezond is? Dat wil de fabrikant je graag laten geloven. Voor yoghurt betaal je per hele liter 0,75 tot pakkembeet 1,20.

De oorzaak zit hem niet in de kosten van de ingrediënten. Soya, kokos en haver zijn 'cheap as dirt' (spotgoedkoop). Net zoals de hulpstoffen en melkzuurbacteriën die worden toegevoegd. Ook de gebruikte verdikkingsmiddelen, suiker, geur-, kleur- en smaakstoffen zijn geen kostenpost van betekenis.

Het productieproces dan? Ook al niet, vaak gaat het om alleen mengen en verhitten.

De verpakking en opslag dan? Guess again! Identiek aan de gangbare bekers, pakken enzovoort van zuivelproducten. En ondanks dat de supermarkt je graag anders laat geloven, hoeft het zelfs niet gekoeld te worden om de houdbaarheid te garanderen. Zoals bij melkproducten. Erger nog; in dezelfde winkel kost exact hetzelfde product uit het schap minder dan als je het uit de koeling haalt!

Waarom is het dan zo gruwelijk duur? Daar is volgens mij maar een antwoord op; omdat het kan. In de markt van alternatieven voor dierlijke voeding geldt "wat de gek ervoor geeft". De consumenten zijn bereid het ervoor te betalen.

Dat je daarmee betaalt voor een ongedefinieerde hoeveelheid -soms zelfs zéér ongezonde- ingrediënten, wordt door diezelfde producent slim omzeild, soms zelfs verzwegen of overschreeuwd met 'gezondheidsclaims'.

En als het nou écht gezond zou zijn...

Om te beginnen zitten veel zuivelalternatieven propvol suiker, concentraten en geur-, kleur- smaakstoffen. Dat moet wel, omdat het zonder die toevoegingen nooit lijkt op 'the real deal', het eigenlijke zuivelproduct. In échte yoghurt bijvoorbeeld wordt de dikte en zuurte bereikt door zuivel te fermenteren via toegevoegde melkzuurbacteriën die de lactose (melksuiker) omzetten naar die lekkere romige textuur. Op deze manier bereid levert yoghurt juist gezonde eigenschappen op. In vergelijking met melk bevat yoghurt bevat amper lactose en dat is weer goed voor je spijsvertering.

Tja, en in plantaardige alternatieven wordt deze hele stap vervangen door verdikkingsmiddel als zetmeel, tapiocameel xantangom of johannesbroodpitmeel te gebruiken. Voor de zuurte worden melkzuurbacteriën toegevoegd zodat geclaimd kan worden dat het product goed voor de darmflora is.

Veel plantaardige zuivelvervangers bestaan goeddeels uit water al kan de samenstelling per merk verschillen. Sommige merken gebruiken bijvoorbeeld alleen verdikkingsmiddelen en een melkzuurgist, of maken hun producten romig met plantaardige oliën.

En je weet hè, hoe eerder een product op de ingrediëntenlijst voorkomt, hoe meer ervan in zit. Almond Start van Abbot Kinneys bijvoorbeeld bevat ongeveer 80% verdikkingsmiddelen. Als je dan denkt een goed en gezond zuivelalternatief te eten, kom je bedrogen uit. Het is zelfs ronduit ongezond, zeker als je het dagelijks eet.

Kokos(melk) is ook zo'n veelgebruikt ingrediënt. Lekker romig, lichtzoet en het geeft een mooie textuur, die lijkt op koemelk. Én het is supergoedkoop. Als echter "kokosmelk" op de ingrediëntenlijst staat (soms zelfs 95-98%), moet je weten dat die kokosmelk goeddeels bestaat uit een soort van kokosthee. Het geraspte witte vruchtvlees wordt eerst gemengd en daarna gekneed met warm water. Meestal gewoon water en soms kokoswater. Deze brei wordt uitgeknepen en geperst. Voila; kokosroom.

Daarna wordt de kokospulp opnieuw met warm water gemengd en gezeefd/-perst en voila; kokosmelk. Alsof je een tweede pot thee zet van hetzelfde zakje.

Je hebt vast weleens een blikje kokosmelk opengemaakt en gezien dat het bestaat uit twee soorten; een dik en een waterig spulletje. Dat komt omdat het vaak een mengsel is van die twee persingen. Dit is nodig omdat pure verse kokosmelk binnen één dag kan verzuren. Door de melk in te koken, krijg je kokoscrème, wat in blokken wordt verkocht en buiten de koelkast maandenlang goed blijf. Leng je kokoscrème weer met water aan, dan kun je van één blokje gemakkelijk een liter kokosmelk maken.

Voeg je aan een blikje kokosmelk wat verdikkingsmiddel, zoals wat tapiocameel, maizena, arrow root of johannesbroodpitmeel en een dopje melkzuurbacteriën toe, dan heb je eigen pot kokosyoghurt.

Reken eens mee:

1 blikje kokosmelk (1,-) 2 of 3 eetlepels maizena, tapiocameel, arrowroot en / of johannesbroodpitmeel (0,10) 1 dopje melkzuurbacteriën (0,75)  komt samen op 1,85 Voor 400 ml. Voeg je wat water toe, kun je het volume zelfs opschroeven naar 500 ml of meer. Een stuk minder dan de 3,50 die Abbot Kinneys vraagt.

En dan nog wat:

Zou jij een blikje vette kokosmelk in één keer opdrinken? Vast niet. Nu weet je dat als je een plantaardige zuivelvariant op kokosbasis gebruikt, je puur kokosmelk en verdikkingsmiddelen eet. Een schaaltje yoghurt , een kommetje kwark, een paar glazen plantaardige melk, een beetje room in de koffie, tikt gedurende de dag al aardig aan.
Enneh... dan heb ik het nog niet eens gehad over de vele suikers , geur-, kleur- en / smaakstoffen of de vele andere hulpstoffen die gebruikt worden om de natuurlijke smaak van een zuivelproduct te benaderen. Danio heeft bijvoorbeeld sinds kort een zuivelvrije lijn die bestaat uit kokosmelk, verdikkingsmiddelen en heel-veel suiker als voeding voor de toegevoegde melkzuurbacteriën. Maar daarbovenop is er ook suiker toegevoegd als vrije suikers en zoet fruit. Per portie (150 gram) levert dit zomaar 13 gram suiker (meer dan 4 klontjes) en 9,6 gram verzadigde vetzuren op. Dat is echt heel veel. En dan denk je een goed en gezond bezig te zijn. Oh ja, en dat voor een bedrag van 3,- voor 350 gram.

Maak het liever zelf!
Ik ben een groot voorstander van zelf maken omdat je alleen dan de regie over de ingrediënten houdt. Een zuivelvervanger is uitstekend zelf te maken. Het is goedkoper, gezonder en leuk om te doen. Je bespaart mens dier en milieu (geen plastic verpakkingen meer) en je kunt het maken wanneer je wil en in welke hoeveelheid je wenst.

Voor een romige kokoskwark gebruik je:
– 1 blikje ( 400 ml) kokosmelk
– 2 eetlepels johannesbroodpitmeel
– 25 ml water
– 1 dopje melkzuurbacteriën
Gooi alle ingrediënten in de blender en blend tot de gewenste dikte is bereikt. Dat is echt alles. Er kan altijd fruit in om het aan te zoeten.

Voor amandelyoghurt heb je nodig:
– 800 ml amandelmelk ( homemade, klik hier )
– 35 gram tapiocameel
– 1 theelepel citroensap
– 1,5 eetlepel johannesbroodpitmeel
– 1 dopje melkzuurbacteriën
Ook hier alles in één keer in de blender tot een romige massa vermalen. Klaar is Klara!

Havermelk bestaat alleen maar uit havervlokken en water!

Vul een kom met water naar wens (ik gebruik ongeveer 1,5 liter op 150 gram havermout). Weken hoeft niet. Roer de massa door. Water vermengt zich met mout, en geeft een melkachtige substantie af. Was je handen goed en knijp de havermout voorzichtig uit. De uitgeknepen havermout doe je in een andere kom. Ga door tot alles is uitgeknepen. Als je wilt, zeef je de melk om de laatste stukjes havermout eruit te filteren. That's all folks! Zet de melk in de koelkast en schud voor gebruik.

Met de uitgeknepen pulp kun je de lekkerste koekjes bakken, desserts, yoghurt, kwark opleuken of een heerlijke hartige spread maken door er kruiden en wat teriyakisaus doorheen te mengen. En dat allemaal voor maar zo'n 0,50!

Voor lekkere dikke melk voor de koffie heb je nodig:
– 800 ml havermelk (zie hierboven)
– 30 gram arrowroot
– 1,5 eetlepel psylliumvezel
– 1 eetlepel hennep eiwitpoeder
– 3 eetlepels MCT c8 olie
– 1 dopje melkzuurbacteriën
Ook hier; alles in één keer in de blender en vermalen tot een romige massa.

Happy Self Care = Happy Healthcare

neem contact met me op voor informatie of maak meteen een afspraak